Formy i foremki,

Ku pamięci

2009-03-05T14:47:00.000-08:00

- To moja ulubiona lokomotywcia.

***

- A na trzecie śniadanko chcę chlebek z miodziczkiem.

***

Wchodzi dorosły do pokoju dziecięcego, a spod łóżka wyskakuje na niego potwór, kłapie szczęką i ryczy:

- Zjadłem cię!

- No i co teraz? - zainteresował się dorosły.

- Będziesz się musiał jakoś wypluć.

***

- W piątek pojedziecie z przedszkolem na wycieczkę - informuje rodzic.

- Jak my je uniesiemy? - martwi się dziecko - Ono jest bardzo duże.

Puszka rybna

2009-02-27T14:30:00.000-08:00

- Czy to normalne, - pyta Eowina, uważnie grzebiąc widelcem w zawartości puszki rybnej - żeby w puszce za 5,40 były ości?

- Puszki bez ości zaczynają się od 6,20 - wyjaśnia Faramir.

- Ale w puszce za 2,60 ości nie było.

- Bo w puszce za 2,60 nie było ryby!

Szczyt pokory

2009-02-25T14:01:00.000-08:00

Być kobietą. Marzyć o pięknie, tęsknić do piękna, piękna pożądać.

I w Środę Popielcową, podchodząc po popiół, odsłonić głowę. Zdjąć czapkę, beret, kapelusz i obnażyć włosy zmierzwione, ulizane, oklapnięte. Ujawnić łyse placki, pozimowe odrosty i ugniecione gniazdka.

Przyjąć upokorzenie własną niedoskonałością. Odsłonić tajemnicę własnej szpetoty.

Na chwilę, na moment, na tyle, na ile jesteśmy w stanie tę gorszącą nagość unieść.

Jak w domu

2008-12-28T04:35:00.000-08:00

Są takie chwile, gdy w kościele czuję się jak w domu.

Są takie słowa, w których czuję się przyjęta i zrozumiana.

I z wdzięcznością myślę o biskupach, którzy - jak dziś - mówią głosem rodziców przyjmujących i rozumiejących swe dzieci.

Bo są dobra, są wartości, które można zdobyć tylko poprzez dar z siebie, tylko poprzez ofiarę z własnych planów, pragnień, potrzeb i ambicji.

A do takiego zwyczajnego heroizmu zdolni są tylko ci, którzy wiedzą, że są kochani. I tę miłość trzeba głosić - słowem, gestem, spojrzeniem. Bo tylko czując się ukochanym dzieckiem, można być kochającym rodzicem.

"(...) Jest w Polsce bardzo wiele małżeństw, które z niewypowiedzianą tęsknotą oczekują od lat na dziecko i proszą o nie Boga, jak o największy dar. Pamiętamy o Was w modlitwie. Zachowajcie pogodę ducha. Darzcie siebie jeszcze tkliwszą miłością. Chrońcie Wasze serca przed rozgoryczeniem i pretensjami do Boga. Nie traćcie nadziei. Wiele rodzin, które jeszcze niedawno były w Waszej sytuacji, dzisiaj już cieszą się dziećmi.

Trzeba powiedzieć, że również Wasze oczekiwanie ma sens. Ono jest nie tylko ogromnie potrzebnym, ale też niepodważalnym świadectwem. Ze słowami można bowiem się spierać. Któż jednak odważy się zakwestionować Wasze życie szarpane tęsknotą za dzieckiem i jej niemalże podporządkowane. Chociażby czytając Wasze wypowiedzi na forach internetowych można się przekonać, że Bóg tak głęboko zapisał w sercu człowieka powołanie do macierzyństwa i do ojcostwa, że bez dzieci małżeństwo nie potrafi być w pełni szczęśliwe. (...)

Niestety, nikt nie może zagwarantować, że każde z oczekujących małżeństw będzie miało szczęście rodzić dzieci. Rozumiemy targające wami myśli i emocje. W imię odpowiedzialności za prawdę musimy jednak powiedzieć, że w żadnym wypadku nie jest moralnie dozwolone uciekać się do zapłodnienia „in vitro”. Bóg i tylko Bóg jest Panem życia. Dzieci są Jego darem, a nie jednym z dóbr konsumpcyjnych. Nie istnieje „prawo do dziecka”. Nie jest to opinia – jak czasami usiłuje się sugerować – Episkopatu Polski, ale zwyczajne nauczanie Kościoła Katolickiego, dawno już wyłożone w oficjalnych dokumentach.

Adopcja i rodzinne domy dziecka

Nieprzeniknione są [Boże] drogi, ale zawsze pełne miłości. W wielu wypadkach bezdzietność pozostaje tajemnicą, którą być może zrozumiemy dopiero po drugiej stronie życia. Zawsze jednak warto rozeznać, czy Bóg nie powołuje nas w ten sposób do szczególnej odpowiedzialności za dzieci już urodzone, które z różnych powodów nie mogą wychowywać się w swoich rodzinach naturalnych. Czy nie wzywa do szczytnej odpowiedzialności poprzez adopcję, rodzicielstwo zastępcze czy też prowadzenie z całym oddaniem rodzinnego domu dziecka. Nie bójmy się adoptować dzieci. Nie bójmy się rodzicielstwa zastępczego. A może drodzy Rodzice czujecie powołanie, by założyć rodzinny dom dziecka? To musi być powołanie, a nie tylko praca zawodowa. Trudności będą jak w każdej rodzinie, ale satysfakcja i radość może nawet większa. Sieroctwo społeczne to bardzo wyniszczająca sytuacja. Pozwólcie dzieciom poznać ciepło rodzinnego domu. Wprawdzie ktoś inny urodził ich ciało, ale wy możecie „rodzić ich serce” i walczyć o kształt ich człowieczeństwa. Tutaj w szczególny sposób brzmią Chrystusowe słowa: "A kto by jedno takie dziecko przyjął w imię moje, Mnie przyjmuje". Całym sercem błogosławimy Wam Rodzice, którzy w taki sposób służycie dzieciom. Rozumiemy Wasze oczekiwanie na dostosowanie prawa polskiego tak, aby matka adoptująca niemowlę mogła od razu otrzymać urlop macierzyński. Niepokoją nas sygnały o zbyt zbiurokratyzowanym podejściu pracowników socjalnych. Niepokoi nas opieszałość sądów przy wydawaniu zgody na adopcję. Życzymy Wam wiele ludzkiej życzliwości i zrozumienia ze strony wszystkich, że tutaj chodzi nie o „problem”, ale o żywe dzieci, dla których ludzkiego rozwoju miłość i ciepło rodzinnego domu mają zasadnicze znaczenie."

List pasterski Episkopatu Polski na Niedzielę Świętej Rodziny

Wigilijne spotkanie

2008-12-27T12:37:00.000-08:00

Dzień Wigilii.

Pada śnieg. Duże, mokre płatki śniegu ciężko opadają na bruk Starego Miasta. Chodniki są wąskie i śliskie. Przemykam pod murami kamienic. Obcasy moich butów wybijają twardy rytm szybkich kroków. Fałszywie twardy.

Ktoś idzie z przeciwka. Mężczyzna. Zatrzymuje się, usuwa, przepuszcza mnie. Podnoszę wzrok. To są ułamki sekund, to są mgnienia wieczności. Spojrzenie w oczy i nagle wszystko ma sens. Powraca harmonia. Serce ogrzane spojrzeniem człowieka nabiera ufności do Boga, otwiera się i znów umiem się modlić.

- Powierzam Ci ich. Powierzam Ci moje dziecko i jego matkę.

Stajnie i żłoby

2008-12-20T07:41:00.000-08:00

Gdybym była, kim nie jestem,

gdybym miała odwagę, jakiej nie mam,

gdybym kochała bardziej niż się boję o swoją reputację,

wypisałabym życzenia:

"Bóg się rodzi!

Niech we wszystkich naszych stajniach i żłobach rodzi się Bóg!"

Lecz jesteśmy bardziej kulturalni niż chrześcijańscy.

Ponad prawdę przekładamy piękno.

Więc kaligrafuję:

"Niech we wszystkich stajenkach i żłóbkach rodzi się Boża Dziecina!"

Bo tak jest milej, tak jest piękniej, delikatniej, grzeczniej i subtelniej.

Bo nie godzi się w świątecznym blasku świec wspominać naszych stajen wyścigowych, augiaszowych i żłobów, przy których się tłoczymy.

A przecież...

Nie wyprzemy się ich przed Tym, Który Przychodzi.

Niech się rodzi!!!

Właśnie tu.

***

A jednak...
Miewam odwagę, której nie mam :-)

Pęknąć ze śmiechu

2008-12-11T07:36:00.000-08:00

- Pęknę ze śmiechu. - oznajmia trzyletnie pacholę.

- Jak to zrobisz? - docieka rodzic.

- Ha, ha, ha, ha, BUM!!!

Ale o co chodzi?

2008-11-20T12:39:00.000-08:00

W życiu nie o śmierć chodzi, ale o sens.

Ela Konderak,

Kilka uwag na marginesie...

[w:] List, listopad 2008.

Obelgi

2008-11-14T12:48:00.000-08:00

- Idź stąd, głupcu! - krzyczy płowowłose pacholę i groźnie tupie nogą.

Cóż, jakie przedszkole, takie obelgi.

Śmierć

2008-11-01T12:01:00.000-07:00

Opiera się ona [nasza kultura] na ciągłej rywalizacji, a na szacunek i poważanie zasługują w niej tylko zwycięzcy. Liczą się wyłącznie ludzie sukcesu, którzy nie pozwolili się nikomu pognębić, nigdy nie zawiedli oczekiwań rodziny, nie "upokorzyli" swoją porażką współpracowników, wręcz przeciwnie - zdominowali całe otoczenie i wszystko jest pod ich kontrolą.
Śmierć zupełnie nie pasuje do tego obrazu. Śmierć, tak przynajmniej się wydaje, to ostateczna utrata kontroli, stan całkowitej bezsilności, czyli - z tej perspektywy - najbardziej haniebna klęska, jaką można sobie wyobrazić.

Bartłomiej Dobroczyński,

Niebo w zasięgu ręki

[w:] List, październik 2008.

Postanowienie

2008-10-22T12:22:00.000-07:00

Postaramy się być bardziej uważni na okazywaną nam życzliwość i trochę mniej wyczuleni na to, co odbieramy jako przykre.

Latawce

2008-10-11T12:50:00.000-07:00

Dzieciom

Fruńcie!

I niech Wiatr okaże się silniejszy od drżenia ręki ściskającej sznurek.

Zdumienie

2008-10-08T12:40:00.000-07:00

Z chorym dzieckiem poszłam do lekarza. Zbadał, wypisał receptę na lekarstwo. Zajechałam do apteki. Wykupiłam lekarstwo.

- 58 groszy poproszę. - usłyszałam.

Nie uwierzyłam.

A to była prawda.

W "Wiadomościach" nie powiedzą...

2008-10-03T12:29:00.000-07:00

Dziś rano w drodze ze sklepu do szkoły zgubiłam portfel. Wypadł mi z kieszeni płaszcza. A w portfelu było... wszystko.

I ten portfel ktoś na ulicy znalazł. Odniósł go do sklepu. Panie w sklepie przejrzały, znalazły mój numer telefonu. Zadzwoniły.

Odebrałam portfel ze sklepu. A w portfelu było... wszystko.

Nic nie zginęło. Wszystko wróciło :-)

Zwolniony

2008-09-20T11:07:00.000-07:00

Zwolniony w nocy. Zwolniony we śnie.

Cicho. Bez krzyku, bez nerwów, bez łez.

7-letni Staś został zwolniony z życia. Zwolniony z cierpienia, które wielu zdawało się kaźnią.

Przymierzał się do tej drogi wiele razy. Lecz dotąd zawsze wracał. Aż do tej nocy, gdy nie idąc doszedł do końca.

Albo do początku.

Staszku, żebyśmy my, którym dostępne są wszystkie drogi, nie pogubili się. Nie pozwól.

Anioł w Lublinie

2008-09-16T11:05:00.000-07:00

Uwiozłam ciało daleko od domu. W domu zostały kwiaty, książki, komputery. Nawet dziecko w domu zostało. Przez trzy dni miałam być uważna, skupiona, skoncentrowana na sprawach odległych od moich spraw nabrzmiałych.

Ale serce było ze mną. Wywrotowe serce, które potrafi zapętlić najkrótszą prostą i skomplikować najprostszy rysunek punktu.

Nie ryczałam nawet. Gapiłam się oczami wielkimi jak spodki na obraz, na którym człowiek chrzci Boga. Są tajemnice, wobec których mój umysł się zawiesza. Tajemnica mojego rodzicielstwa, tajemnica synostwa mojego syna, tajemnica tysiąca nici, nitek, sznurków, sznurów, którymi powiązani jesteśmy z tymi, których znamy i z tymi, których istnienie zaledwie przeczuwamy.

A Anioł był kobietą. Miała okulary na nosie i biały kostium. Nie certoliła się zbytnio. Natarczywym, krótkowzrocznym spojrzeniem wpatrywała się w mój identyfikator chyba po to tylko, żebym nie przegapiła jej obecności. Potem wzorem wszystkich aniołów położyła mi rękę na ramieniu i bez zbędnych wstępów wypaliła:

- Nie ma cudzych dzieci. Wszystkie dzieci są dziećmi Boga. Ja modlę się za wszystkie dzieci.

I tyle. Koniec widzenia. Odeszła w głąb kościoła.

* * *

Mógł być Anioł w Krakowie, mógł być i w Lublinie.

Bez zrozumienia

2008-09-15T11:07:00.000-07:00

On jest...

Ona jest...

Ja na jej miejscu...

Ja na twoim miejscu...

Uważam, że powinnaś...

Myślę, że musisz...

Jesteś za bardzo...

Jesteś za mało...

Słowa zbyt łatwe, zbyt lekkie, powszechnie nadużywane - w myśli, w mowie, w sercu. Słowa krzywdzące. Bo co ja wiem o nim, co wiem o niej, co wiem o miejscu, w którym są i co wiem o drodze, którą szli, by dojść tam, gdzie ich spotkałam?

W imię prawa do subiektywnej oceny rzeczywistości pozwalam sobie ocenić, osądzić, zasugerować, że rozumiem ich lepiej niż oni samych siebie.

W imię pewności spod znaku konia dorożdżkarskiego, który na pamięć zna drogę, ale tylko jedną - swoją, pozwalam sobie myśleć, że znam doskonałe, niezawodne rozwiązania dla ich trudności.

W imię zrozumienia i szacunku należnych trudnej roli przewodnika, oczekuję od nich skwapliwego "tak" dla swoich pomysłów i sumiennego współdziałania. Na dnie serca spodziewam się wdzięczności.

I przeraziłam się - może ja też?!

Może ja też w ten sposób?!

W najlepszej woli, z kompletem kompetencji i z gorącym pragnieniem, by wesprzeć, pomóc, oświecić...

W kompletnej ciemności.

Przepraszam Was, Rodzice niemoich dzieci.

Straty

2008-09-11T00:32:00.001-07:00

Tyle postów: dobrych, mądrych i ciekawych przepadło bezpowrotnie. Powstawały w mojej głowie, dorastały w niej, dojrzewały, przeobrażały się. Dzięki częstym konfrontacjom z sercem nabierały ostrego, wyraźnego rysunku uczuć, pasji, zaangażowania.

I przepadły bezpowrotnie. Tylko strzępki, tylko skrawki tłuką się czasem po kątach mojej pamięci. Czas je zeżarł. Przyszły myśli nowe i przyćmiły myśli stare. Nie ma powrotu. Idziemy dalej.

We wrzesień. We wszystko nowe.

* * *

Więc przed tą podróżą trzeba pogłaskać się po głowie, poklepać po ramieniu i wesprzeć się dobrym słowem. Co niniejszym z nabytym bezwstydem uczyniłam :-)

Chrześcijaństwo czy mieszczaństwo?

2008-07-25T00:13:00.000-07:00

Chrześcijaństwo staje się czasem formą, w której odnajdują się tzw. porządni ludzie, niezależnie od tego, jakie jest ich zaangażowanie i wiara. Trzeba nam szaleńców, którzy obudzą nas z takiej duchowej drzemki i zachęcą do pewnych niekonwencjonalnych zachowań. Ewangelia jest niekonwencjonalna. Kazanie na Górze to kodeks zachowań dla szaleńców. (...)

W chrześcijaństwie mieści się element nonkonformizmu (...). Pan Bóg nie stworzył świata dla porządnych ludzi, tylko dla ludzi dobrych. Jeśli jesteśmy tylko porządni, to Go zasmucamy.

prof. Jan Andrzej Kłoczkowski OP,

O potrzebie szaleństwa, czyli Pan Bóg nie stworzył świata dla porządnych ludzi,

„List”, numer specjalny 2008

Bieda

2008-07-11T00:24:00.000-07:00

- Mój tata mówił, - odezwała się Eowina - że pracę magisterską można kupić za 350 złotych.

- Nie stać nas. - odpowiada Faramir - Musisz napisać sama.

Więc pisze. Z biedy i z biedą.

Drugi raz nie jest to nic a nic prostsze niż za pierwszym razem.

Prąd

2008-07-08T13:06:00.000-07:00

Chowali mnie na idealistkę, więc mówili tak:

- Płyń pod prąd! Tylko zdechłe ryby płyną z prądem!

Wtedy były tylko dwa prądy - oficjalny i nieoficjalny. Z oficjalnym płynęły zdechłe, choć grube ryby. A kto płynął nurtem nieoficjalnym, ten mógł z dumą myśleć o sobie, że "płynie pod prąd".

A próbowałeś kiedyś prawdziwie płynąć pod prąd?

Wiosłować w górę rzeki w poczuciu, jak wielki i daremny to trud i w przekonaniu, że wyglądasz jak idiota.

Płyń z prądem!

Znajdź swój nurt.

Znajdź rzekę, której zaufasz. Znajdź swój kajak, wiosło i towarzyszy podróży.

I daj się porwać, unieść, uwieść!

Płyń z prądem!

Płyń!

Partnerstwo

2008-06-30T14:08:00.000-07:00

Partnerstwo w małżeństwie?
Tak.
Ale jak?

Wsadź do jednego kajaka męża i żonę. Każdemu daj do ręki wiosło i puść ich z nurtem rzeki.

Ona gna na pełnych wiosłach i przed przeszkodą przyspiesza, bo w pełnym pędzie łatwiej wszystko pokonać.
On przed każdą przeszkodą zwalnia i ustawia kajak w najdogodniejszej pozycji, by technicznie, nie siłowo pokonywać trudności.
W efekcie wpadają na wszystkie napotkane konary, zawieszają się na wszystkich wystających gałęziach, ranią dłonie i ranią siebie ostrymi słowami.

Co innego w kajaku tradycyjnym. Ci trwają w harmonii.
Ona na kolanach piastuje dzieciątko, a on siedzi z tyłu na podwyższeniu, by wszystko dobrze widzieć, dzierży wiosło i jest im sterem, żeglarzem, okrętem.

W kajaku, w którym płynie dorosły z małoletnim, też się dobrze dzieje. Bo wiadomo, kto kapitan, a kto majtek.

Tylko u nas - jak w dydaktycznej pogadance z tradycyjnym morałem.

Boisz się?

2008-06-29T03:37:00.000-07:00

Mistrz, który się nie boi, przegrywa.

Z opisu Kasi na GG

Czasem mnie dopada.
Nieunikniony
jak malaria w Afryce,
jak kryzys w miłości,
jak zmęczenie w pracy
- lęk.

Dziś na skurczone serce ktoś położył dobre słowo jak zbroję.

Wojna

2008-06-04T03:39:00.000-07:00

Do czego jestem przeznaczona?
Do gotowania obiadów, do pisania poezji, do pracy na etacie, do wieczornych rozmów i nocnej miłości.
Do czego jeszcze?
Do pieszczotek i gilgotek, do krzyku i pohukiwań, do udzielania odpowiedzi na najprostsze pytania, do marzeń, do zdarzeń - powszednich, wielkomiejskich, męczących i nużących.

A do walki?
A do walki nie?

Bo byliśmy w kinie. Z miłości do Narni. Dwa stare konie i Książę Kaspian.

A gdyby przyszło mi walczyć?
Czy ja jestem gotowa na wojnę?
Czy wierzę w coś tak bardzo, że byłabym gotowa o to walczyć?

Wolność w czasach PRL-u

2008-05-28T04:15:00.000-07:00

Andrzej Stasiuk,
Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej)

Mogło to być źródło dużej satysfakcji. Napisać książkę w dwa tygodnie i jeden dzień. Opatrzyć ją intrygującym tytułem, łączącym w sobie przynętę dla plotkarzy i intelektualnych snobów. Wydać ją we własnym wydawnictwie w gorącym czasie zakupów przedświątecznych. Czytać liczne recenzje – neutralne, przymilne, zjadliwe, pochwalne. Krótko mówiąc – udało się! Stasiuk dobrze wszystko zaplanował i sprawnie przeprowadził. Poruszył pióra recenzentów do galopu, uzyskał nawet dla swojej książki wstęp na uniwersytety. Na UAM pojawiła się na wykładach prof. Przemysława Czaplińskiego z literatury najnowszej jako lektura kontekstowa do powieści Antoniego Libery „Madame”^¹.

I ja przyłożyłam rękę z dwudziestu jeden złotymi do sukcesu „Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej)”. Czytałam ją potem tak, jak została napisana – jednym tchem, z poczuciem, że uzyskałam dostęp do mrocznego nieco, nieprzewidywalnego, ekscytującego świata lumpów, meneli, świrów, ćpunów – outsaiderów wszelkiej maści z przełomu lat 70 i 80 minionego wieku. Do świata pisarza dostępu jednak nie uzyskałam. Chwilowo nie przeszkadzało mi to zbytnio. Egzotyka opisywanych miejsc, ludzi, zdarzeń zdawała się rekompensować rozczarowanie nieprzeniknionością Stasiuka jako pisarza.

Nie ja jedna dałam się uwieść poetyce mitu burzliwej młodości i mitu „złotego wieku” PRLu.^² O podobnym zauroczeniu zaświadczają w swoich tekstach Piotr Bratkowski^³, Magda Lengren^⁴i Agnieszka Czachowska^⁵. Jednak nie wartko tocząca się gawęda o barwnym, bezpiecznym i stabilnym PRL-u przesądza o wartości tej książki. Gdyby gawędę taką snuł – dajmy na to – Edek z „Tanga” Mrożka^⁶, to opowieść w najdrobniejszych szczegółach znaliby wszyscy jego kumple od piwa i tylko oni. No, może jeszcze wysłuchałby jej jakiś zbłąkany intelektualista szukający twórczej podniety i może nawet przekułby ją na ciekawe opowiadanie. Nie mógłby jednak sprzedawać jej w przebraniu odpowiedzi na pytanie „Jak zostałem pisarzem?”. Bo Edek pisarzem nie był i być nie mógł, a Stasiuk – owszem, jest. Stąd urok jego „autobiografii”. Pisze ją człowiek, którego drogi, wybory, fascynacje i pasje są dla czytelnika interesujące i chce o nich czytać. Od przenikliwego, świadomego obserwatora i twórcy współczesnego życia kulturalnego otrzymuje więc to, czego pragnie

Po lekturze, gdy osłabnie czar mitycznej opowieści, powraca rozbudzone i niezaspokojone pragnienie poznania prawdziwej autobiografii intelektualnej autora. Nic już jednak nie da się zrobić. Książka się skończyła. Pierwsi czytelnicy mogli jeszcze żyć nadzieją zapowiadanej „następnej części”, w której „z konieczności więcej będzie o literaturze i pisaniu w ogóle, natomiast mniej o życiu jako takim i rokendrolu”.^⁷ Uleganie „konieczności” nie leży jednak w naturze Stasiuka, o czym zaświadczał wielokrotnie i dlatego pewnie mija właśnie 10 lat od złożenia tamtej płochej obietnicy.

Recenzenci, gdy odkryli przewrotność autora, w odruchu obronnym (kto lubi, gdy wykpiwa się jego oczekiwania?) postanowili przyłączyć się do chichotu Stasiuka nad tymi wszystkim, którzy zaufali tytułowi. Magda Lengren^⁸, Hanna Gosk^⁹, Andrzej Niewiadomski^¹⁰, Agnieszka Czachowska^¹¹ w swoich tekstach prasowych podkreślają z różną mocą, że autor „kpi”, „ośmiesza”, „żartuje” z czytelniczych oczekiwań. Książka nie jest bowiem ani autobiografią, ani zapisem poszukiwań i odkryć intelektualnych autora, nie odpowiada również na pytanie, jak został on pisarzem. Gdyby jednak uprzeć się i z determinacją właściwą lepszej sprawie poszukać odpowiedzi na tytułowe pytanie, okazałoby się, że przyczyny narodzin Stasiuka-pisarza są dwie. Pierwsza to nuda i Dziadek Jarema, który miał pomysł na jej zabicie i polecił Stasiukowi napisać książkę o więzieniu. Usiadł więc Stasiuk pewnego wieczoru i pisał aż mu się spać nie zachciało. I tak przez dwa tygodnie aż do końca równie łatwego jak początek. „Nie miałem pojęcia jak to łatwo jest napisać książkę”^¹² - wyznaje kokieteryjnie. Drugi powód to ciąg dramatycznych zdarzeń: libacja, pobyt w izbie wytrzeźwień, wymuszony bliski kontakt „z jakimś cholernym bandziorem”, kolejna libacja, próba kradzieży róż zza płota, upadek, złamanie zebra i kąsanie przez rozwścieczonego rottweilera dopełniło całości i Stasiuk podjął decyzję, by „dać sobie urlop od siebie z kolesiami” i zająć się rzeczywistością, która „jest pełna znaków, tylko trzeba umieć je odczytywać”.

Proste? Bardzo proste. Kto uwierzy, ten da się nabrać. Kto zechce naśladować, zasłuży sobie jedynie na politowanie.

Stasiuk jest specjalistą od „urlopów”. Wszystkie jego decyzje, opisane w książce, za najgłębszą motywację miały: „nie chciało mi się”, „znudziło mi się”. Szedł więc wtedy gdzie indziej, spotykał się z kimś innym. Był wolny, niezwiązany żadną odpowiedzialnością, żadną rolą, żadną funkcją, żadnym przywiązaniem do czegokolwiek poza złotą swobodą decydowania, co zrobi dziś, gdzie będzie jutro. I to jednak się skończyło. Wojsko, więzienie – jak w koszarach, jak w celi zachować wolność człowieka nieznającego przymusu czy obowiązku? Stasiuk broni się jednak dzielnie. Dowodzi swojej wolności zapisem podejmowanych wtedy decyzji: przyłączyć się do buntu więźniów, czy nie, udawać nadal chorobę psychiczną, czy nie, pohandlować jeszcze z klawiszami, czy już nie? Wolność, o jakiej pisze Stasiuk, mogła uchodzić za doskonałą, bo była jedyną dostępną w czasie, gdy wszystko było pod kontrolą państwa. Pisze o tym sam autor:

„Wtedy w ogóle decyzje były łatwiejsze. Nie to co teraz. Podejmowało się jakąś, a i tak niewiele się zmieniało. Właściwie można by podjąć jakąkolwiek. Uczucie, że nie ma się wpływu na własny los, jest uczuciem dość przyjemnym. Teraz jest niby wolność, ale ludzie są zniewoleni jak nigdy nie byli. Wtedy byli kompletnie pozbawieni wolności, a i tak każdy robił co chciał. Przynajmniej ci, których znałem. Nie wiem, może gdzie indziej było inaczej. Można było pracować, można było nie pracować – na jedno wychodziło.”^¹³

Gdy nie ma wolności, każdy może „robić co chce”, bo jego wybory niczego nie zmieniają. Żaden wybór nie może wtedy człowiekowi odebrać wolności, ale też żaden nie może jej mu przywrócić lub zagwarantować. W czasach niewoli można upajać się namiastkami wolności i twierdzić, że to oryginał. Jak w czasach prohibicji można pić wodę brzozową, denaturat czy Przemysławkę i twierdzić, że to alkohole. Jak w czasach gospodarki socjalistycznej można nosić z dumą spodnie z grubej granatowej bawełny zwanej teksasem i żyć w ułudzie przekonania, że to „prawie dżinsy”.

Gdy mija jednak czas niewoli, prohibicji i gospodarki socjalistycznej, minąć powinny także złudzenia co do tego, czym jest wolność, alkohol i dżinsy. Mit „prawdziwych” dżinsów i alkoholu obala się sam, bo nie wytrzymuje konfrontacji z oryginałami. Mit wolności zrównanej z „róbta co chceta” trzyma się najlepiej i konfrontację z oryginałem wytrzymuje nadspodziewanie dobrze. Do czasu jednak. Stasiuk, pisarz i wydawca w dobie gospodarki wolnorynkowej, mąż żony i właściciel gospodarstwa pewnie dobrze o tym wie. Ciekawe, czy potrafiłby równie porywająco o tym opowiedzieć.

1Antoni Libera, Madame, Kraków 2004.

2Por.: Andrzej Niewiadomski, Notatki do „dzieła” [w:] „Kresy” 1999, nr 1, ss. 177-180.

3Piotr Bratkowski, Każdy miał swoje FSO [w:] „Gazeta Wyborcza” 1999, nr 1, ss. 20-21.

4Magda Lengren, Buszujący w PRL-u [w:] „Twórczość” 1999, nr 6, ss. 119-122.

5Agnieszka Czachowska, Epika prawdziwa [w:] „Res Publica nowa” 1999, nr 5/6, ss. 92-94.

6Por.: Bronisław Maj, Autobiografia intelektualna Edka [w:] „Rzeczpospolita” 1998, nr 285.

7Andrzej Stasiuk, Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej), Wołowiec 1998, s. 126.

8Magda Lengren, Buszujący w PRL-u [w:] „Twórczość” 1999, nr 6, ss. 119-122.

9Hanna Gosk, Trzy w jednym [w:] „Nowe Książki” 1999, nr 2, ss. 24-25.

10Andrzej Niewiadomski, Notatki do „dzieła” [w:] „Kresy” 1999, nr 1, ss. 177-180.

11Agnieszka Czachowska, Epika prawdziwa [w:] „Res Publica nowa” 1999, nr 5/6, ss. 92-94.

12Andrzej Stasiuk, Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej), Wołowiec 1998, s. 94.

13Andrzej Stasiuk, Jak zostałem pisarzem (próba autobiografii intelektualnej), Wołowiec 1998, s. 72.

Pierwszy raz

2008-05-07T12:29:00.000-07:00

Świat pieczątką stoi. Kodem, PINem i hologramem.

No i takiej fundamentalnej, kluczowej, priorytetowej pieczątki zapomniałam zabrać ze sobą, gdy jechałam tramwajem na drugi koniec miasta na spotkanie bardzo ważne, bo ostatnie i kończące. W tych warunkach brak pieczątki równał się katastrofie. Katastrofie przeze mnie spowodowanej. Wiedzieli to wszyscy zgromadzeni w wąskim pomieszczeniu "zaplecza" i ja też. I nie było sposobu, bym sama mogła sprawę uratować.

Sama nie. Lecz wespół w zespół... Stała się rzecz dziwna.

Zamiast jojczeń, wzdychań i narzekań, zamiast popłochu, nerwów i paniki, padła propozycja, nastąpiła realizacja.

Zamiast wyrzutów, ciężkich spojrzeń i dołującego poklepywania po ramieniu, była szybka jazda przez miasto niezłą bryką z fajnym facetem za kierownicą.

A moje nieudolne próby tłumaczenia się zostały skwitowane prostym słowem:

- Ty też masz wady.

I to był mój pierwszy raz, gdy poczułam, że dostąpiłam miłosierdzia.

Bez pociągania do odpowiedzialności, bez ponoszenia konsekwencji.

Zamiast spodziewanych "środków wychowawczych" - wsparcie, życzliwość, pełna akceptacja.

Jak bardzo jest mi to obce.

Jak nigdy tego nie doświadczyłam.

Jak zupełnie nie umiem tego dawać.

Jest

2008-04-27T14:57:00.000-07:00

Trzy miesiące minęły, a słowa wtedy zasiane nadal dźwięczą we mnie świeżością, młodością, wieczną aktualnością.

Bóg jest i działa w tym, co jest.

Nie ma Go w tym, co chciałabym, by było.

I nie ma Go w tym, co myślę, że być powinno.

Serce

2008-04-23T14:26:00.000-07:00

Mam serce. Od ponad trzydziestu lat. Dzielne, gorące, pojemne. Pompuje krew, karmi się uczuciem, napełnia mnie życiem.

Jestem zadowolona ze swojego serca. Jestem zadowolona ze swojego życia.

Aż przyszedł dzień, piątkowy wieczór, gdy grom z jasnego nieba, trzęsienie ziemi, wojna i pożoga.

Serce mi nie pękło, lecz zawierucha była taka, że na chwilę, na dni kilka straciłam je z oczu.

Gdy kurz już opadł, gdy odzyskałam jasność spojrzenia, na strzaskanych ścianach serca, wśród rys i spękań dostrzegłam drzwi, których dotąd - zapewniam - nie było.

I dziś żal mi tamtych lat, które przeżyłam w spokoju nie wiedząc o przestrzeniach, jakie kryją się za nowoodkrytymi drzwiami.

Wyruszam więc na nowo. Z sercem strzaskanym, wyremontowanym, większym, szerszym i bogatszym.

Kaleka

2008-04-20T13:43:00.000-07:00

Żona od lat 10. Szczęśliwa i spełniająca się w związku z kochanym mężczyzną.

Kaleka.

Na co dzień kalectwa nie widać. Nie odczuwa się także jego skutków. Przeciwnie - wszystko harmonijnie się układa, życie się toczy, dni płyną, a czas wypełniają wspólne wysokie loty i drobne upadki.

Aż bakteria jakaś, zjadliwsza od innych, położy męża z gorączką do łóżka na tydzień.

I kalectwo miłości szczęśliwej się ujawnia.

Śmieci niewyniesione mnożą się w czarnych workach w zastraszającym tempie,

śmieci nieposegregowane walają się po schowku, barykadując dojście do pralki,

łazienka niesprzątnięta, zarasta brudem i śmierdzi,

w żółtym fordzie syna odpadły koła i trzeba znosić rozpacz dziecka i własną bezradność,

ciężarówka Marian - budowana na zamówienie z klocków Lego - nie spełnia norm i drażni zamiast cieszyć,

przepalona żarówka w łazience straszy ciemnością a nowa zakupiona okazuje się niedopasowana pod względem średnicy gwinta.

Ciężar codzienności narasta wielokrotnie.

Dotychczasowa harmonia życia traci rytm i melodię.

Nie jestem

wolna,

niezależna,

samodzielna.

Jestem kochana i kocham.

Wszystko ma swoją cenę.

Bardzo Odważny Mężczyzna,

2008-04-10T00:41:00.000-07:00

czyli BOOM! po prostu,

czyli Szymon Zychowicz.

Grał, śpiewał i mówił Pod Pretekstem.

Ładnie grał, ładnie śpiewał, ale mówił...!

Jak on mówił!

I o czym!

Z heroiczną,

straceńczą,

szaleńczą odwagą,

właściwą wszystkim Ratownikom świata,

mówił, chichotem podszywając każde zdanie,

o współczesnej modzie na ciało idealnie wydepilowane, doskonale odwonnione i starannie skropione zapachem nieudanie imitującym naturalny ludzki pot,

o zalotnych czułościach dzisiejszych zakochanych, wyrażanych oryginalnie prawym sierpowym, kopem w tyłek i nieoczekiwanym ciosem w klatę zadanym deską do pływania,

o nieletnich matkach obarczonych trojgiem dzieci, które na basenie sportowym próbują spektakularnie popełnić wielokrotne zabójstwo i samobójstwo, a gdy je stamtąd delikatnie wyprosić, udają się z przychówkiem ledwie drobiącym na wielokrotnie zakręconą zjeżdżalnię...

I jak tu być Ratownikiem w takim świecie?

Dla takiego świata?

A mnie dobrze wiedzieć, że są jeszcze mężczyźni, którzy nie wykastrowali swoich mózgów z upodobania do tego, co zwykłe, ludzkie, naturalne!

Nauczyciel fizyki, mistrz życia

2008-04-09T06:52:00.000-07:00

Szkoła była typowa, tzw. „tysiąclatka”. Stanęła na typowym wielkomiejskim osiedlu, wśród identycznych betonowych bloków. Przeznaczona była dla dzieci wyżu demograficznego lat osiemdziesiątych. Pierwsi uczniowie przekroczyli jej progi we wrześniu 1983 roku. Działo się to 3 lata po śmierci generała Zygmunta Berlinga w Warszawie. Jego właśnie imię nadano nowopowstałej szkole w Poznaniu. Po przemianach ustrojowych roku 1989 ożyła dyskusja o zmianie imienia szkoły. Generał Zygmunt Berling, skazany w 1943 roku wyrokiem Sądu Polowego Wojska Polskiego na karę śmierci za dezercję z Armii Polskiej i zdradę interesów Państwa Polskiego (zbiegł, by oddać się do dyspozycji Stalina), nie nadawał się na patrona szkoły w III Rzeczpospolitej. Do zmiany imienia jednak nie doszło. W roku 2007 na forum internetowym portalu „Nasza-klasa.pl” padła propozycja, by nadać szkole imię Feliksa Wrotyńskiego. Propozycję poparło wielu internautów, absolwentów Szkoły Podstawowej nr 12 im. gen. Zygmunta Berlinga w Poznaniu. Dlaczego?

Nauczyciel fizyki

Feliks Wrotyński był nauczycielem fizyki. W nowootwartej szkole objął we władanie tzw. pracownię fizyczną wraz z zapleczem. Zaplecze posiadało szczególną wartość. Można było ustawić tam garnek z grzałką, własną szklankę i puszkę herbaty, co uniezależniało od częstych wizyt w pokoju nauczycielskim. Dziennik odnosili i przynosili klasowi prymusi. Pracownia fizyczna posiadała jeszcze kilka innych interesujących wyróżników. Była długa i wąska. Mieściły się w niej tylko dwa rzędy ławek, z konieczności bardzo długie, więc uczniowie z końca sali znajdowali się w bezpiecznej odległości od tablicy i bystrego nauczycielskiego oka. Do każdej z ławek dochodziły tajemnicze rurki zakończone tajemniczym, zaspawanym kranikiem zwieszającym się nad blatem. Do czego konstrukcje te miały służyć – niewiadomo do dziś. Wiadomo natomiast, że nie służyły do niczego. Tak jakoś za pewnik wszyscy uczniowie przyjmowali, że to wszystko jest popsute i nie działa. Nie działało rzeczywiście, choć popsute nie było. Od nowości nie działało i całkiem możliwe, że z założeń działać nie miało.

Feliks Wrotyński nie potrzebował jednak skomplikowanych urządzeń ani wyszukanych pomocy naukowych, by z sukcesem przekazywać uczniom wiedzę o prawach fizyki. Jego podstawowym narzędziem pracy był donośny, spokojny głos i pewna ręka, która bez drżenia ni wahania kreśliła na tablicy proste doskonale proste i okręgi idealne okrągłe.

Posiadał niezwykłą świadomość siły, jaka płynie z właściwie użytego głosu, z właściwie dobranych słów. Rozbudzał w ten sposób u uczniów zainteresowanie wykładanym przedmiotem, prowokował ich do myślenia, zmuszał do stawiania hipotez, by potem je weryfikować i przekazywać poprawny sposób rozumienia zjawisk fizycznych.

- Pamiętam, – wspomina po latach Stanisław Pawelski – jak na pierwszej lekcji fizyki mówił: "Zobaczycie, niektórzy z was będą twierdzić, że magnes ma trzy bieguny". Oczywiście, wszyscy się śmiali, bo gdzie magnes ma trzy bieguny... A potem na sprawdzianie Pan Feliks kazał narysować linie pola magnesu podkowiastego. No i mnóstwo ludzi narysowało... trzy bieguny.

Są jednak prawa fizyki, których działania doświadczamy na co dzień, lecz w sposób zazwyczaj nieświadomy. Wybitny pedagog potrafił wskazać te powszechne zjawiska, które kryją w sobie tajemnice wszechświata i zachęcić uczniów do refleksji nad złożonością praw rządzących materią. Niektórzy jego uczniowie do dziś potrafią wyrecytować definicję ruchu jednostajnie przyspieszonego miarowo tupiąc przy tym nogą. Bo miarowe tupanie było nieodzownym elementem wszystkich lekcji o ruchu.

- Niezapomniane były jego lekcje z przyciągania ziemskiego. – mówi Marta Szafrańska - Spuszczał metalowe autko akurat na metalowy odcinek podłogi i – huk! "Chyba niedokładnie widzieliście, – mówił – Mielcarek, przynieś." I znowu huk! I tak kilka razy.

I dawniej, i dziś, i pewnie aż do końca świata słychać będzie zarzuty kierowane pod adresem programów nauczania, że przekazują wiedzę teoretyczną w sposób abstrakcyjny, że ze szkolnej nauki nie ma żadnego pożytku w codziennym życiu, bo wiedza i życie funkcjonują osobno, szczelnie od siebie oddzielone, jakby dotyczyły dwóch nieprzystających do siebie rzeczywistości.

Feliks Wrotyński potrafił wiedzę i życie sprowadzić do jednego – do codziennego doświadczenia.

- Dzięki niemu pamiętam, że ziemniaki powinno zalewać się gorącą wodą z kranu, – wyznaje Katarzyna Pawlak-Lemańska - żeby nie marnować energii uzyskiwanej ze spalania gazu do podgrzania wody od ziemniaków. I przez ostatnie naście lat w momencie nalewania wody do garnka obranych ziemniaków mam w uszach ten wywód pana Wrotyńskiego i ostatecznie nalewam gorącej wody z kranu i oszczędzam na gazie. Urocze! - śmieje się była uczennica.

- Ja pamiętam radę Wrotyńskiego dla spóźnialskich, którzy tłumaczyli się, że nie słyszeli budzika. - wspomina Ewa Kaleta - Należy wziąć blaszane wiadro, wrzucić do niego sztućce i wstawić w to wszystko nakręcony budzik. (Wtedy budziki się nakręcało.) Gdy budzik zadzwoni, drgania przeniosą się na sztućce, te zaczną uderzać o ścianki wiadra i efekt murowany - zapewniał Wrotyński skruszonych spóźnialskich.

- Mnie utkwiło w pamięci, - wspomina Bartek Żurek - jak tłumaczył nam, że idąc do sklepu po ziemniaki nie należy mówić: "Poproszę kilo ziemniaków". Kilo to przecież tysiąc. Było widać, jak bardzo go denerwuje, że ludzie nie przywiązują wagi do szczegółów.

Mistrz życia

Sam Feliks Wrotyński przywiązywał wielką wagę do szczegółów. Zawsze był starannie ubrany, choć lata 80 minionego wieku to był czas dresów kreszowych i dżinsów wycierusów. Elegancja Wrotyńskiego była „starej daty”, podobnie jak złoty sygnet na palcu i wypielęgnowane paznokcie. Paznokcie zresztą też należały do arsenału środków dydaktyczno-wychowawczych.

- Jak złapał kogoś na bieganiu po korytarzu, - przypomina sobie Tomasz Kuźma - chwytał go dyskretnie tymi pazurkami nad łokciem, wbijał je „dość” mocno, a uczeń rozpoczynał szczególnie dziwny taniec, spowodowany straszliwym bólem, a Wrotyński szeptem kazał mu podskakiwać i delikwent posłusznie wykonywał tę czynność – widok idiotyczny, ale zabawa rewelka. Nigdy chyba nikt nie miał mu tego za złe.

Dziś na pewno wielu miałoby mu to za złe. Inne czasy, inne standardy, inni ludzie.

- Wrotyński! - wspomina inny uczeń, Paweł Milewski – Ten człowiek miał coś w sobie. Może przede wszystkim szacunek dla uczniów. Mimo tego, że to on był wychowawcą i nauczycielem, to nikogo nie traktował "z góry". Potrafił rozmawiać, a nie narzucać – to gigantyczna różnica. Nie bał się powiedzieć: "Przepraszam klasę za moje zachowanie", bo właśnie przed sekundą wyprosił z sali ucznia, który mocno zalazł mu za skórę. Może właśnie m. in. dlatego zaskarbił sobie taki szacunek? - pyta Paweł.

- To był prawdziwy belfer z powołania. - ocenia po latach Stanisław Pawelski - Potrafił przemówić do rozumu, do wyobraźni, dowcipkował na lekcjach, ale zawsze z właściwym umiarem.

A dowcip Feliks Wrotyński miał niepospolity i cięty.

- Ktoś kiedyś strasznie męczył się przy tablicy. - wspomina Joanna Dziamska - Wrotyński zapatrzył się w okno i jakby nieobecny powiedział: "Miałem sen... jakaś postać szła w kierunku lasu... spoglądam, a na plecach ma tabliczkę... a na niej napis: „Nauka poszła w las".

Podobną sytuację zapamiętała Katarzyna Węglińska.

- Koleżanka, która niezbyt lubiła i rozumiała fizykę, została wywołana do odpowiedzi. Stanęła na tym podeście i takim skruszonym i przerażonym wzrokiem patrzy na pana Wrotyńskiego, jakie pytanie jej zada. A on patrzy na nią i po chwili stwierdza: „Dziecko moje, masz wzrok zranionej sarenki, a że aktualnie jest okres ochronny na sarny, to nie mogę cię zranić.” I zadał jej pytanie z dawniejszej lekcji, nie z ostatniej.

Czasem jednak pozwalał sobie na uwagi nieco bardziej pikantne.

- Do końca życia zapamiętam pewien upalny dzień (chyba czerwiec), okolice 7-8 klasy, lekcja fizyki, nie pamiętam tematu... - zwierza się Joanna Spychała-Sklepik - Siedziałam jak zwykle w pierwszej ławce i dmuchałam sobie za koszulkę (upal okrutny). Pan Wrotyński po chwili obserwacji rzucił tekst: "I co, Sklepikowa, urosły?" Po latach – śmieje się była uczennica - zawdzięczam panu Wrotyńskiemu całkiem niezły biust.

Poza nauczaniem fizyki w skromnym czasie 45 minut lekcyjnych potrafił w naturalny, niewymuszony sposób przekazywać wiedzę i uwrażliwiać na wartości niemieszczące się w obowiązującym programie nauczania.

- Pamiętam, - wspomina Ewa Kaleta - jak na którejś lekcji, zahaczając o tematy wychowawcze i lektury tzw. młodzieżowe, pochwalił się swoją żoną, która - według słów męża - nigdy nie przeczytała żadnej powieści. Czytała tylko biografie i pamiętniki. Aż się sama dziwię, - wyznaje po latach Ewa - co ja pamiętam z lekcji fizyki z podstawówki.

Nie tylko literatura była wspominana na lekcjach fizyki. Feliks Wrotyński miał wielką słabość do historii, co sprawnie wytropili bystrzy uczniowie i czasem – ku obopólnej radości nauczyciela i uczniów – wykorzystywali w sytuacjach szczególnego zagrożenia kartkówką lub sprawdzianem.

- Młodsze roczniki nie wiedzą o jeszcze jednej rzeczy. - wyznaje Adam Bursztyn - Otóż był SPOSÓB (!) na tego nauczyciela. Wpadliśmy na to przez przypadek. Niewielu wiedziało, że pan Feliks prywatnie bardzo interesował się historią Cytadeli Poznańskiej. Plan naszego spisku polegał na tym, że w wypadku grożącej kartkówki, w momencie jego wejścia do sali, dwóch z nas udawało kłótnię na temat jakiegoś detalu dotyczącego cytadeli. Pan Wrotyński chwilę słuchał, po czym kazał nam się zamknąć i usiąść. Później była chwila ciszy, a następnie, zamiast tematu lekcji, zaczynał tłumaczyć "jak było naprawdę". Kończył równo z dzwonkiem. Jedno jest pewne, - pointuje Adam - będę tego nauczyciela pamiętał do końca życia.

- Posiadał on – uzupełnia wspomnienia o Feliksie Wrotyńskim Artur Nowicki - własnoręcznie zrobione zdjęcia z egzekucji Artura Greisera. Zdjęcia te były robione z ukrycia na stokach Cytadeli.

Kim zatem był Feliks Wrotyński? W pamięci swoich uczniów zapisał się jako człowiek nieprzeciętny, belfer z powołania doskonale realizowanego, nauczyciel fizyki i mistrz życia.

- Klasa, perfekcja, wymagania, uczciwość. – podsumowuje swojego dawnego nauczyciela Piotr Ściepura – Facet wychowany na "starych" zasadach. Mimo że miałem u niego kilka luf, - wyznaje – zawsze wychodziłem na prostą, bo to była "kwestia opanowania wiedzy" – jak twierdził sam Wrotyński.

- Mnie pan Wrotyński po prostu bardzo imponował. – przyznaje Agnieszka Napierała – Uwielbiałam słuchać i patrzeć, jak z równomierną pasją opowiadał historie własne i nie tylko, jak tłumaczył każdy nowy temat z zakresu fizyki.

- A ja chcę z tego miejsca serdecznie podziękować ś.p. Panu Profesorowi Wrotyńskiemu – wyznaje na internetowym forum Tomasz Wojciechowski – za to, że zmusił takiego nygusa jak ja do myślenia. Za to, że na Jego zajęcia (i chyba tylko na Jego) starałem się być przygotowany, bo po prostu nie wypadało inaczej. Za to, że do dzisiaj mam Go za wzór siły, spokoju, cierpliwości i staram się ten wzorzec przekazywać swojemu dziecku.

Trudno chyba o czytelniejsze świadectwo wielkości człowieka. Wspomnienia internautów są wprawdzie nieco podkolorowane sentymentem za „starymi dobrymi czasami”, nieco przefiltrowane przez pamięć, która „nie pamięta złego” i nieco wybiórcze, bo to przecież tylko wspomnienia uczniów Feliksa Wrotyńskiego, a byli jeszcze koledzy, koleżanki, sąsiedzi, przyjaciele, rodzina... Są jednak cennym, bo bezinteresownym dowodem niezwykłości niedzisiejszego dziś i niedzisiejszego wtedy nauczyciela fizyki ze złotym sygnetem na palcu. Nauczyciela, który dzieciom niewiedzącym jeszcze, że przeznaczone im wyrosnąć na blokersów, niepostrzeżenie wkładał do głów i do serc przekonanie, że na nowe, trudne czasy najlepsze są stare, dobre zasady.

Zwycięzca

2008-03-23T16:17:00.000-07:00

"Jam zwyciężył świat."

Jezus

Abyśmy obejmując drzewo Krzyża

mieli pewność serca,

że w życiu

i w umieraniu

należymy do Zwycięzcy.

Boguś

2008-03-18T13:38:00.001-07:00

Dziś w nocy odszedł od nas Boguś.

Malutkie serduszko stanęło.

Jesteśmy w szoku.

***

- Piotr! Otwieraj! Piotr! - zniecierpliwiona Matka Boska nerwowo rozglądała się po małym pomieszczeniu niebieskiej furty – Gdzie ty jesteś?! Piotr!

- Jestem, jestem... - brodaty rybak z Galilei nie tracił spokoju - Co się dzieje? Ktoś przyszedł? - wyjrzał przez małe okienko furty.

- Nikt nie przyszedł. - odpowiedziała Maryja – Ja wychodzę.

- O! - ucieszył się Piotr – Będzie nowy święty! Bo jak Ty idziesz, - zwierzył się ze swoich obserwacji - to znaczy, że przyjdzie ktoś wyjątkowy.

- Pewnie, że wyjątkowy. - zgodziła się Matka Boska - Przyjdzie mały chłopiec. Boguś. - dodała z uśmiechem.

- A, mały chłopiec... - Piotr zawsze czuł się trochę nieswojo, gdy otwierał bramę przed małymi dziećmi. Nie ze względu na dzieci. One całymi dniami szalały z radości na niebieskich łąkach a wieczorami spokojnie usypiały wtulone w najczulsze ramiona Tatusia. Piotra dręczył niepokój o osieroconych ziemskich rodziców. Czasem prosił jakiegoś anioła, żeby nadprogramowo podsunął zrozpaczonym rodzicom piękny sen o szczęściu i radości, w jakich uczestniczą ich dzieci.

Tak rozmyślając otworzył bramę. Matka Boska zatrzymała się w progu.

- Przyjdzie tu zaraz Basia Cicha Miłość – powiedziała – Będzie na nas czekać. To jest babcia Bogusia – wyjaśniła.

- Aha. - przytaknął – Czy coś jeszcze przygotować?

- Racja! - Matka Boska się cofnęła. Na małym stoliczku położyła jakieś zdjęcie. - Przygotuj garnuszek na klocuszek.

- Co? - stary rybak wytrzeszczył oczy – Garnuszek na co?

- Garnuszek na klocuszek – powtórzyła Maryja – Taki, jak na zdjęciu. To Bogusia ulubiony.

Piotr zerknął na zdjęcie. Rzeczywiście, widać było na nim, jak uśmiechnięty mały chłopiec bawi się jakąś zabawką.

- Zrobi się. - obiecał.

- No, to lecę! - powiedziała Maryja i wybiegła.

Niebieska sukienka fruwała jej nad kolanami, gdy zbiegała drogą w dół, na ziemię, do pewnego szpitala, gdzie na białym łóżeczku, podłączony do rurek z tlenem umierał Boguś.

W Wielki Wtorek przed świtem byli już z powrotem. Piotr dostrzegł ich z daleka. Szli trzymając się za ręce drogą w górę. Maryja i pięcioletni Boguś. Coś sobie opowiadali. Czekająca na nich na furcie Basia Cicha Miłość miała mokre ze wzruszenia oczy.

- Boguś, Boguniu... - szeptała – Jak dobrze... Jak dobrze, że już jesteś.

Kobiecość

2008-03-08T17:05:00.000-08:00

Co ja się pytań o tytułową nastawiałam!

Co ja się odpowiedzi naczytałam, nasłuchałam!

Za mną lata zmagań z zagadnieniem i żadnych spektakularnych sukcesów.

Podejrzewam, że odpowiedź o istotę kobiecości po prostu jeszcze nie padła.

Lub jedyną właściwą odpowiedź przyswaja sobie człowiek w wieku lat około dwóch i sprowadza się ona do różnic anatomicznych i innej odpowiedzi nie ma.

Ale to jednak zbyt proste, by mnie zadowalało.

Jeśli więc nie anatomia, to co?

Może funkcja? Tak prosto. Arystotelesowsko.

Kobieta to ta, która rodzi dzieci.

W statystycznej większości prawdziwe, ale tylko w niej.

Bo jeszcze siostry zakonne, singielki i żony, które nie zostały matkami.

Więc może kobieta to ta, która może rodzić dzieci.

Ale skąd pewność, że może rodzić, skoro nie rodziła?

Prawdopodobnie większość sióstr zakonnych i singielek rzeczywiście mogłaby rodzić dzieci, gdyby chciała.

Ale pozostaje jeszcze mniejszość.

Mniejszość kobiet niepłodnych, które - choć chcą - rodzić nie mogą.

Więc funkcja jako istota kobiecości odpada.

To może psychologia?

Kobiecość określana jako odmienność od męskości, czyli...

kobieta jest bardziej emocjonalna,

delikatniejsza, subtelniejsza,

bardziej wrażliwa,

skoncentrowana na szczegółach, drobiazgowa,

posiada podzielność uwagi,

potrafi jednocześnie robić obiad, zabawiać dziecko, wstawiać pranie i rozmawiać przez telefon...

STOP!!!

Kobieca, rzekomo wrodzona, rzekomo predestynująca do opieki nad małymi dziećmi, podzielność uwagi jest moją ulubienicą.

Posiadłam ją - a jakże! - nabyłam w ogniu walki o normalność moich dni w czasie, gdy zostałam mamą.

Od kilku już lat potrafię jednocześnie robić obiad, zabawiać dziecko, wstawiać pranie i rozmawiać przez telefon.

Ale jest to umiejętność wyuczona. Życie wymusiło na mnie jej przyswojenie.

Gdy tylko mogę, porzucam ją na rzecz tego, co mi właściwsze: pełnej koncentracji na tym jednym, co teraz, w tej chwili robię.

Życie w swoim bogactwie i różnorodności nie pozostawia złudzeń. Nie ma cech osobowościowych właściwych wszystkim kobietom i żadnemu mężczyźnie.

Nie anatomia zatem,

nie fizjologia,

nie psychologia,

więc co?

Co?

Co sprawia, że jestem kobietą?

Woda

2008-03-02T00:18:00.000-08:00

- Ty jesteś jak fala uderzająca o brzeg. Ja - jak lustro wody w zbiorniku. - powiedział Faramir, gdy razem z Eowiną przy kuchennym stole omawiali przebieg ostatniej bitwy, której nikt nie chciał.

- Cudownie to powiedziałeś. Cudownie... - zachwycała się Eowina pachnąca wanilią.

- Może to głupio zabrzmi, ale skojarzyło mi się, bo mam do policzenia basen kąpielowy - powiedział Faramir, który był inżynierem.

Bezstronnie

2008-02-21T17:03:00.000-08:00

Tylko o sprawach, które nas zupełnie nie interesują, możemy wydać rzeczywiście bezstronną opinię, co niewątpliwie jest powodem, że opinia bezstronna jest zawsze absolutnie bezwartościowa.

Oskar Wilde

Szukałam tych słów ponad 10 lat. Kiedyś przelotem zatrzymałam na nich wzrok i wyryły się w mojej pamięci niezatartym śladem. Wczoraj znów je znalazłam. Porażają mnie trafnością.

Chusteczki

2008-02-18T01:13:00.000-08:00

Na wieczorny film wzięłam paczkę chusteczek, bo Majka ostrzegała, że będą potrzebne. Zużyłam zaledwie jedną. Przez większą część projekcji siedziałam z dłońmi przyciśniętymi do ust. Żeby nie krzyczeć?

A do kaplicy na niedzielną Mszę św. chusteczek nie wzięłam wcale. Bo nikt nie uprzedzał, że będą potrzebne i ja też niczego nie przewidywałam.

A nasze miejsca w niewygodnych ławkach zajęli chłopcy i chłopacy z Domu Dziecka w Otorowie. Siedziałam więc na bocznej ławce z doskonałym widokiem na czterolatka tak znajomo płowowłosego, tak znajomo wielkookiego.

I nie pomogło zagryzanie warg do bólu, nie pomogło wbijanie paznokci w skórę dłoni. Nic nie pomogło, bo czasem nic nie pomaga. Na szczęście Marek miał katar i mogłam podejść do niego z prośbą o chusteczkę. Drugą przekazał mi już nieproszony.

Na tym chyba właśnie polega wspólnota - wiesz, kogo prosić o chusteczki, gdy nic nie pomaga i wiesz, komu chusteczki przekazać, bo czasem nic nie pomaga.

Na tym chyba właśnie polega wiara - gdy w jednym czasie i w jednym miejscu stoją obok siebie dzieci, którym najbardziej na świecie potrzeba rodziny i dorośli, którzy najbardziej na świecie pragną być rodziną. I nic. Nic nie może się zdarzyć, bo świat nie jest prosty aż tak.

Nic - poza tym, co się wydarzyło.

Bajka drogowa

2008-02-17T23:36:00.000-08:00

Wykpionym przez biologię

Na świecie jest wiele dróg.

Są drogi długie i krótkie.

Krótka jest droga do sklepiku na górce – zbiegasz po schodach, przechodzisz przez ulicę i już otwierają się drzwi sklepiku.

Długa jest droga do kościoła. Trzeba iść wzdłuż ulicy, minąć sklep i pocztę, dojść do przejścia dla pieszych, przejść przez jezdnię i dopiero widać drzwi kościoła.

Jeszcze dłuższa jest droga do Babci i Dziadka – do nich trzeba jechać samochodem albo autobusem. Trzeba przejechać przez most na rzece i przez tory, minąć dwa skrzyżowania ze światłami i stację kolejową - dopiero wtedy widać ich dom.

Bo wiele jest dróg na świecie. I od każdej drogi długiej jest droga jeszcze dłuższa.

***

Mama i Tata postanowili wyruszyć w drogę do swojego dziecka. Myśleli, że to będzie krótka droga. Myśleli, że szybko i łatwo odnajdą swoje dziecko. Przecież wielu ludzi przed nimi szło już tą drogą i prawie wszyscy znajdowali na niej swoje dzieci.

Mocno chwycili się za ręce i poszli.

Szli, szli i szli...

Idąc, spotykali wielu ludzi – jedni biegli roześmiani, inni człapali noga za nogą i wyglądali na bardzo zmartwionych. Czasem spotykali szczęśliwych ludzi, którzy tulili w ramionach swoje dziecko, a czasem spotykali ludzi smutnych, do których wesoło uśmiechały się ich dzieci.

A oni szli, szli i szli...

I coraz bardziej się dziwili, bo droga okazywała się długa, bardzo długa i coraz trudniejsza.

Mama, znużona i smutna, mówiła do Taty:

– A może na tej drodze nie ma naszego dziecka? Może źle idziemy? Może pobłądziliśmy?

Tata pocieszał Mamę, ale czasem też się martwił:

– Może nigdy nie znajdziemy naszego dziecka? Może po prostu na całym wielkim świecie nie ma i nigdy nie będzie naszego dziecka?

I oboje byli bardzo smutni.

Siadali na skraju drogi, patrzyli na mijających ich ludzi z dziećmi na ręku i mówili:

– Może zostaniemy tutaj, na skraju drogi? Postawimy dwa fotele, zaparzymy herbatę, będziemy odpoczywać i popijać herbatę... Przecież tak długo już idziemy...

Już, już mieli tak zrobić – postawić dwa fotele, zaparzyć herbatę, usiąść i przestać iść, przestać szukać swoich dzieci – gdy wtem...

Wiatr się zerwał, drzewa zaszumiały, krzaki zakołysały się na skraju drogi i oczom Mamy i Taty ukazała się inna droga, dróżka właściwie.

Gwałtownie poderwali się z miejsca, bo serce w nich krzyczało:

– To tam! Biegnijcie! Biegnijcie tą dróżką! Tam są wasze dzieci!

I pobiegli.

Zostawili fotele, zostawili herbatę. Biegli drogą rzadziej uczęszczaną. Przeskakiwali potoki łez, oswajali duchy lęku, omijali kłody trudności, biegli i biegli, bo do swoich dzieci biegli.

I nagle...

Usłyszeli wołanie:

– Mamo! Tato! Gdzie jesteście? Mamo! Tato! Gdzie jesteście?!

– Tu jesteśmy! Tu! Córuś, córeczko, słoneczko nasze najukochańsze! – Mama córeczkę przytuliła, ucałowała, Tata wziął ją na ręce, do serca przycisnął.

– Tu jesteśmy! Tu! Synku, syneczku, skarbeńku nasz najmilszy! – Mama synka przytuliła, ucałowała, Tata wziął go na ręce, do serca przycisnął.

– Tak długo szukaliśmy Was po całym świecie. Jak to dobrze, że nareszcie się odnaleźliśmy... Teraz już zawsze będziemy razem. - powiedzieli Rodzice.

I trzymając się za ręce wrócili razem do domu. Odtąd mieszkają razem w domu pod skośnym dachem i kochają się bardzo. A czasem wieczorem opowiadają sobie bajkę o tym, jak to było na początku, gdy spotkali się na drodze rzadziej uczęszczanej.

Contact

2008-02-12T13:33:00.000-08:00

Czekającym, planującym,

zniechęconym i znużonym,

przejedzonym i wątpiącym, że w prostocie mieszka piękno

Sexual contact – yes.

Genital contact – no.

Genitalne są na świecie dwie rzeczy. Obie genialne.

A seksualne? Dwadzieścia dwie, dwieście dwadzieścia dwie i jeszcze więcej.

Spojrzenie, uśmiech, dotyk dłoni, ciepło głowy, zapach skóry. Słowo i milczenie, bliskość i oddalenie, tęsknota, czułe szeptanki i ostra dyskusja. A to wszystko w stu wydaniach. Każdego dnia inaczej, każdego dnia niepowtarzalnie, każdego dnia bliżej, bardziej, pełniej.

Niech się stanie!

Ostatnie miejsce

2008-02-05T23:15:00.000-08:00

W Collegium Maius, w sali Śniadeckich gościł jakiś czas temu "kontaktowy" Tomasz Sianecki z TVN. Opowiadał, odpowiadał, nie zabawiał. Przybliżał i objaśniał pracę dziennikarza. Zapamiętałam historię konfliktową, która skończyła się tak, że pracodawca powiedział:

- Dobrze, będziesz robił ten program, ale masz ostatnie minuty.

- Ostatnie miejsce jest tak samo dobre, jak każde inne - wyjaśnił sobie Sianecki i robi te ostatnie minuty najlepiej, jak potrafi.

Z czasem okazało się, że jego ostatnie minuty mają najwyższą oglądalność, bo u konkurencji kończy się właśnie program i wchodzą reklamy, więc widzowie - klik! - przełączają się na końcówkę Sianeckiego.

No, ale to jest nieprzewidywalny bonus losu.

Przyjaźń

2008-02-04T15:24:00.000-08:00

Przyjaciele pomagają sobie nie tyle poprzez upominanie się, ile raczej przez wzajemną życzliwość, współczucie, troskę o siebie oraz świadectwo życia.

Józef Augustyn SJ „Przewodnik po przyjaźni”

Fides et ratio - rozwód

2008-01-30T23:51:00.000-08:00

Czasem odpowiedzi spadają z nieba. Czasem zrozumienie pojawia się niespodziewanie w czasie i miejscu, w którym wcale go nie szukałam.

Po nocy przetańczonej aż po - ach, gdyby karnawał był latem! - świt, po kilku godzinkach darowanego snu, po dwóch wykładach z prawa prasowego, gdy świadomość moja podlegała prawom nieregularnych przypływów i odpływów, gdzieś między cenzurą, linią programową i Moniką Olejnik, wypłynął prof. Tomasz Węcławski.

Zrezygnował z kapłaństwa, zrezygnował z przynależności do Kościoła, żeby móc głosić przekonania, do których doszedł podczas swoich naukowych poszukiwań. Uważa, że niemożliwym jest, by człowiek - jakikolwiek człowiek - był Bogiem. Odrzuca więc bóstwo Chrystusa. W konsekwencji wyrzeka się wiary Kościoła katolickiego.

Rozum wszedł w nierozwiązywalny konflikt z wiarą. Dla wewnętrznej uczciwości trzeba było czegoś się wyrzec. Profesor wybrał rozum, a odrzucił wiarę. Rozwód zatem. Czy ostateczny?

A ja chciałabym wierzyć, że rzetelne poszukiwanie prawdy zawsze prowadzi do wiary, że wiara szuka zrozumienia i znajduje je, że rozum uzasadnia naszą wiarę.

Ale świat - widać - nie jest prosty aż tak.

Szkoda.

Głos z wnętrza

2008-01-23T14:06:00.000-08:00

Toczy się, przetacza dyskusja o in vitro. Katolicy kontra Kościół. Sumienie kontra prawo. Głodni kontra pewni, że z głodem można żyć.

Stoję w środku. Nie z własnej woli. Tak mnie tu postawiono. Ze środka źle widać. Ale tutaj wiele czuć. Czuję napięcie obu stron, czuję silną wolę walki o to, co najważniejsze. Dla jednych najważniejsze jest Prawo, które – jak wierzą – Bóg dał ludziom dla ich szczęścia. Dla drugich najważniejsze jest pragnienie potomstwa, które – jak wierzą – Bóg wpisał w ich serca dla ich szczęścia.

Dobrze widać z daleka. Ale wtedy nic się nie czuje.

Kto i czym wali

Najpierw walnęli księża biskupi. Listownie. W obronie, oczywiście. W obronie prawa. Prawa do życia poczętych a nienarodzonych.

W odpowiedzi, z żelazną logiką wszystkich bitew, walić zaczęli atakowani. Rodzice dzieci poczętych in vitro przywieźli do episkopatu zdjęcia swoich pociech. Jak wytłumaczyć fakt, że ich poczęcie było wyrafinowaną aborcją? Jak zgodzić się na przekaz, że narodziły się kosztem śmierci braci i sióstr poczętych a nienarodzonych?

Jak to możliwe, że ze zła rodzi się dobro? Dobro wielkie, niezaprzeczalne, niepodważalne – nowy człowiek, dziecko!

Jak przyjąć, dopuścić choćby do siebie myśl, że to, co zrobiliśmy, by mieć dziecko, było złem? Skoro dzięki temu doświadczyliśmy łaski, łaski właśnie – rodzicielstwa.

To jest przekaz i trudność rodziców, którym się udało. Mogą z dumą prezentować światu swoje cudne dzieci.

Ale są też inne historie. Nikt ich nie upubliczni, bo ciężar jest zbyt wielki – jak doświadczenie śmierci poddać publicznej dyskusji?

Na przykład mama siedmiorga dzieci. Ani razu nie była w ciąży. Raz jeden podeszła do stymulacji hormonalnej poprzedzającej zapłodnienie in vitro. Z wyhodowanych przez jej organizm komórek jajowych uzyskano sześć zarodków. Dwa podano, resztę zamrożono. Ciąży nie uzyskano. Podano kolejne dwa. Ciąży nie uzyskano. Podano ostatnie dwa. Ciąży nie uzyskano. Czuje się matką wszystkich sześciorga dzieci. Widziała je pod mikroskopem w stadium zarodka. Walczyła o ich życie z determinacją matki lwicy. Przeżyła ich stratę tak, jak się przeżywa śmierć najbliższych. Dziś tuli dziecko, które urodziła inna kobieta.

Kto się pochyla, a kto patrzy w gwiazdy

Niepłodność jest chorobą. Jest cierpieniem.

Z chorobą i cierpieniem się walczy. To jest ludzkie. To jest jedno z zadań człowieka na ziemi.

Niepłodność jest stratą. Tracisz siebie. Umierasz jakoś. Nie ma dzieci. Nie ma przyszłości. Twoje życie zamyka się na Tobie. Przemijasz. Odchodzisz. Nieodwracalnie. Bez złudzeń, bez znieczulenia.

Jak zgodzić się na takie przemijanie, bezdzietne umieranie, gdy w zasięgu ręki i możliwości finansowych są metody, które dają nadzieję na rodzicielstwo, na statystyczną normalność, na wypełnienie roli, do której od dzieciństwa nas przygotowywano?

W imię czego rezygnować z dostępnych możliwości zaradzenia cierpieniu niepłodności? W imię czego rezygnować ze starań o dziecko?

Żeby pójść dalej, żeby zobaczyć inną drogę, trzeba odprawić żałobę po utraconej płodności. Przeżyć żałobę po dzieciach, które mogły się z nas urodzić. Przeżyć żałobę po kobiecości, której pełni nigdy nie doświadczysz. Żałobę po wspólnocie matek i babć, do której nigdy nie będziesz dopuszczona.

Dopiero wtedy, gdy dopuścisz do siebie myśl o bezdzietności, gdy zaakceptujesz swoje życie pozbawione możliwości poczęcia i urodzenia dziecka, gdy uwierzysz, że możesz żyć, żyć szczęśliwie pomimo niespełnienia największego marzenia – rodzicielstwa, dopiero wtedy można iść dalej.

Kto towarzyszy niepłodnym małżonkom w tej drodze? Kto ich wspiera w zmaganiach ze swoim ciałem, psychiką, z Bogiem, ze sobą nawzajem? Kto im daje nadzieję na życie szczęśliwe mimo niezaspokojonych potrzeb? Potrzeb naturalnych i godziwych.

Chyba tylko Anioł Stróż.

Bo Kościół milczy. Patrzy w gwiazdy lub studiuje Prawo. Nawet modlić się za niepłodnych małżonków nie potrafi. Bo jakimi słowami?

Raz, jeden zaledwie raz słyszałam podczas modlitwy powszechnej prośbę o pociechę dla małżeństw niemogących mieć dzieci.

W gorącym czasie sporu o in vitro depesza KAI doniosła o organizowanych rekolekcjach dla niepłodnych małżeństw. Depesza opatrzona była komentarzem: „Kościół pomaga bezpłodnym małżonkom”. Dwa razy w skali roku, w skali Polski. Bardzo przerośnięty był to komentarz.

Kto wybrał, a kto został wybrany

Był czas, w którym myślałam, że osoby duchowne – księża, zakonnicy, zakonnice potrafią – jak nikt inny – zrozumieć cierpienie niepłodnych małżeństw. Oni przecież też się z nim zmagają. Zmagają się z potencjalnością – zaledwie potencjalnością – swojego biologicznego rodzicielstwa. A są ulepieni z tej samej, co my gliny przez tego samego Boga, więc mają te same potrzeby psychiczne. Potrzeba rodzicielstwa jest jedną z najsilniejszych ludzkich potrzeb.

Mój błąd.

Choć i my, i oni doświadczamy bezdzietności i – zakładam – doświadczamy jej równie boleśnie, pytając o sens i znaczenie ofiary z płodności, są to rzeczywistości nieprzystawalne, nieporównywalne.

Bo oni wybrali. Wybierając bezżenność złożyli ofiarę z płodności dobrowolnie, choć pewnie często w nieświadomości, jak wielka to ofiara i jak ciągle na nowo trzeba będzie ją składać. Na pytania o sens i znaczenie tej ofiary znajdują odpowiedź w wielowiekowej tradycji chrześcijańskiej. Czy łatwo jest im tę odpowiedź przyjąć za swoją – to inna, pewnie trudna sprawa.

A niepłodni małżonkowie nie mieli prawa wyboru. A raczej – ich wybór został zakwestionowany. Otrzymali nie to, co wybrali, a to, co było dla nich przeznaczone. Zawierając związek małżeński, wybrali miłość płodną, rodzicielską. Ich wybór został odrzucony.

Na mocy – Bóg jeden wie, jakich wyroków – zostali wybrani, by nigdy nie być wybranymi.

I nikt, i nic nie radzi sobie z pytaniem o sens, cel i znaczenie tego wyróżnienia.

Nie ma ratunku w Biblii. Choć wiele w niej niepłodnych małżeństw, to z nich wszystkich w końcu Bóg zdjął hańbę, ulitował się nad nimi i dał im potomka. Biblijna niepłodność jest znakiem, że Bóg patrzy w inną stronę.

Nie ma ratunku w tradycji. Tradycja jest prosta: kobieta = żona = matka. Kto temu nie sprosta z winy swojej lub cudzej, traci tożsamość. Bo tradycja nie przewiduje dla kobiety innej tożsamości.

To co zostaje?

Na szczęście jest Ktoś, kto wszystko oddał i wszystko przegrał. Jego życie to zaprzeczenie starotestamentowych błogosławieństw. Jego śmierć to zgorszenie dla wierzących i głupstwo dla mędrców.

On żyje i trzymając Go za skraj sukni jestem w stanie stawać i wstawać, uśmiechać się i wierzyć, że życie ma sens. Każde życie.

Trzymając Go za skraj sukni mogę ryzykować wszystkim – niespełnieniem, przegraną, życiem nawet. Bo w Nim jest ratunek dla wszystkich.

Po co studia?

2008-01-09T14:26:00.000-08:00

17 rok mojej zinstytucjonalizowanej edukacji. Collegium Novum a sala jakby urągała temu przydomkowi. Przedmiot ćwiczeń uniwersyteckich też tchnie myszką i bibliotecznym kurzem. Wśród nieczytelnych rycin i ozdobnych inicjałów, wśród średniowiecznych tekstów krąży doktor Katarzyna Meller. Zatrzymuje się gdzieś przy dzielnym rycerzu Rolandzie lub dyskusyjnie świętym Aleksym i wypowiada słowa, którym - jak dotąd - nic nie potrafi dorównać:

- Dziś człowiek zastanawia się, czy spełnia się w tym, co robi. A w średniowieczu człowiek myślał, czy dobrze spełnia swoje życiowe obowiązki.

Motto na rok 2008

2008-01-01T03:00:00.000-08:00

Życie szczęśliwe nie jest
wypadkową liczby doznanych przyjemności,
lecz kwestią poczucia sensu.
"Psychologia (...) Strategia rozwoju dla każdego"
L. J. Gonzalez OCD

Kwestia poczucia sensu.
Nie: kwestia sensu,
lecz: poczucia sensu.

Bo sens jest.
Ale poza nami. Nie w nas.
Nie złapiemy go tak, by mieć, posiąść, trzymać,

dawać lub sprzedawać.
Nic z tego.

Wymyka się, łobuz jeden.

Sens się czuje lub nie czuje.
Indywidualnie. Subiektywnie.
Intymnie i prywatnie.
Niezaraźliwie.

Nie dowiedziesz go.
Daremna gimnastyka rozumu.
Na argument jest kontrargument.

Nie nakażesz go.
Daremne wysiłki woli.
Złamana wola to kaleka wola.

Życzę Ci więc serca czułego.
Czułego na sens.

Szczęśliwego Nowego!
Wszystkiego nowego!
Sensownego!

Niespodziewany gość

2007-12-27T08:04:00.000-08:00

Ta noc była niezwykła. Zapewniały o tym wszystkie kanały telewizyjne, wszystkie reklamy od miesiąca uczestniczyły w nierozstrzygalnym konkursie na najczulszą, najcieplejszą, najbanalniejszą...

Beata czuła tę niezwykłość wyraźnie i wysoko ją ceniła. Do żadnej kolacji w roku nie przygotowywała się tak starannie. Z żadną kolacją nie wiązała tylu oczekiwań i nadziei. Nawet dwie wieczorne randki z Waldkiem nie miały dla niej takiego znaczenia, jak ta wieczerza przy biało nakrytym stole. I słusznie, bo z Waldkiem nic nie wyszło, a rodzina trwa. Choć niepełna od 12 lat, to trwa przecież. Dla rodziny właśnie decydowała się na wyczerpujący maraton przedświąteczny. Generalne porządki, prezenty, kosmetyczka, fryzjer, dwanaście potraw wigilijnych... Przy kulinariach opuszczała jednak nieco poprzeczkę i liczyła do dwunastu sumując również chleb, ziemniaki oraz ciasta.

Jej nastoletnie dzieci – Ania i Paweł – starały się wpisać w świąteczny scenariusz autorstwa mamy i tradycji. W dzień wigilii nigdzie nie wychodzili, pogodnie lub z rezygnacją godzili się na uczestnictwo w przedświątecznej gorączce o ciężkim przebiegu. Ania od rana prasowała bluzki, koszule i obrusy. Paweł też wykazywał wiele dobrej woli – nie przeszkadzał. Siedział przed swoim komputerem i pracował lub przekonująco udawał, że pracuje. W ten sposób Beata realizowała swój życiowy cel – rodzinną atmosferę w domu. A wszystko po to, by nikt, NIKT nie odczuwał braku ojca. Ani męża.

Koło godziny 15 zadzwoniła jeszcze babcia Ula, żeby spytać, jak sobie radzą, złożyć życzenia po raz trzeci i na pewno nie ostatni oraz zapewnić, że przyjadą w drugie święto i przywiozą piernik i bigos...

- Mamo, mam jeszcze trochę roboty. - Beata starała się być delikatna i stanowcza – Pogadamy, gdy przyjedziecie.

Babcia się rozłączyła. A pierwsza gwiazdka coraz bliżej...

- Paweł, odklej się już od komputera – zarządziła – Nakryj do stołu. Talerze płaskie, głębokie, spodki, filiżanki, sztućce...

- Wiedziałem, że ta chwila nadejdzie – westchnął ciężko Paweł, zamykając liczne otwarte okna różnych programów komputerowych.

- Pamiętaj o dodatkowym nakryciu dla niespodziewanego gościa! - przypomniała mama.

- A co, ktoś przyjdzie? - zainteresował się.

- Nie. Nikt nie przyjdzie. To taka tradycja – wyjaśniła jak co roku.

- A! Tradycja. - powtórzył Paweł, wymawiając słowo „tradycja” w sposób, który nie pozostawiał miejsca na domysły, jak wielkie jest jego lekceważenie dla tej szacownej staruszki.

Wszystko toczyło się utartym, choć zaledwie raz do roku przecieranym szlakiem. Role były rozdzielone, scenografia przygotowana, aktorzy dobrze zmotywowani, by z roli nie wypaść. I tylko początek przedstawienia pozostawał dyskusyjny. Od kiedy to grali? Od kiedy grali przedstawienie pt.: „Szczęśliwa rodzinka a ojciec świnia odszedł.”? Czy kiedykolwiek przestawali to grać?

Dzwonek do drzwi zadzwonił chwilę po godzinie 17. Mieli właśnie siadać do stołu i najchętniej by go zignorowali. Ale powtórzył się.

- Kogo diabli nadali? - zawołała zirytowana Beata.

- Otworzę – powiedziała Ania i otworzyła.

W drzwiach stał mężczyzna. Zmienił się, ale nie aż tak, by go nie poznała. Ojciec.

- Dobry wieczór – powiedział.

Milczała.

- Dobry wieczór. – powtórzył z zakłopotanym uśmiechem – Wiem, że nie spodziewaliście się mnie. Mogę wejść? - Wykonał coś jakby krok w przód. Odsunęła się, wpuściła go do mieszkania.

- Kto to był? - krzyczała Beata z kuchni.

Ania stała i patrzyła na niespodziewanego gościa. Milczała nadal, bo żadnego właściwego słowa znaleźć nie mogła.

Z kuchni nadeszła zaciekawiona Beata. Rzuciła okiem na sytuację i już wiedziała, że – cholera jasna! - wszystko spieprzył! Przylazł w wigilijny wieczór sentymentalny starszy pan, święty Mikołaj od siedmiu boleści, choć nikt go nie oczekiwał, choć bez niego ich życie od lat kręciło się we właściwym kierunku. Przylazł, by zepsuć. Zepsuć wszystko, co z takim trudem zbudowała.

- Po co przyszedłeś? - spytała cicho, z wściekłością i z nadzieją w głosie, że może to tylko zjawa, może nie odezwie się, rozpłynie w świetle choinkowych lampek, zniknie bezpowrotnie...

- Tęskniłem za wami. Chciałem się spotkać. Porozmawiać. - odezwał się jednak, potwierdzając swoją materialną obecność.

- Phi! - prychnęła jak rozwścieczona kotka. W prychnięciu tym była nietajona wściekłość i pogarda. Chciała, by poczuł je do szpiku kości.

- Paweł! - zawołała w głąb mieszkania – Tatuś wrócił!

Paweł wszystko słyszał. Wyszedł ze swojego pokoju dobrze zorientowany w nietypowej sytuacji.

- Dobry wieczór, panu. Ja nie mam ojca. – powiedział głośno i wyraźnie, patrząc wyzywająco na mężczyznę w przedpokoju.

- Cześć, Paweł – odpowiedział mężczyzna i zwrócił się do wszystkich – Bardzo chcę z wami dzisiaj być. Mogę zostać?

- Możesz. - odezwała się po raz pierwszy Ania.

- Możesz?! - powtórzył Paweł i spojrzał na siostrę z wściekłością - Aha! To jest ten niespodziewany gość! - ironia chlustała z jego słów - Przybłęda jakiś. To tradycja taka, że trzeba go przyjąć!

- Beatko... - mężczyzna czekał na decyzję byłej żony.

- Nie mów do mnie Beatko! - warknęła – Jak dzieci chcą, to zostań.

Zasiedli do stołu. Marek na miejscu przeznaczonym dla niespodziewanego gościa, tyłem do telewizora, Beata, Ania i Paweł na swoich zwykłych miejscach, przodem do telewizora. W TV podawali właśnie informacje o niebezpiecznej sytuacji na drogach. Intensywne opady śniegu, ślisko, liczne stłuczki i wypadki.

Atmosfera przy stole była grobowa. Gdyby dowiedzieli się, że zmarł właśnie ktoś bliski, prawdopodobnie czuliby się i zachowywaliby się swobodniej.

- No, jak już się spotkaliśmy, – przerwała uciążliwą ciszę Beata – to pogadajmy chociaż. Co u ciebie, Marek, słychać?

- A, dziękuję. – odpowiedział z wyraźną ulgą, że ktoś złamał to ciężkie milczenie – Jak wiecie... lub nie wiecie, mieszkam pod Warszawą ze swoim ojcem i... – nabrał powietrza jak przed skokiem do głębokiej wody - i z nową rodziną.

- Wiemy, wiemy! – zawołał zaczepnie Paweł - Mieszkasz w pięknym domu ze swoją piękną, młodą żonką, śliczną córeczką i dwoma rasowymi pieskami. Kotki rasowe też macie? – spytał zjadliwie.

Marek spojrzał na syna. Boleśnie.

- Nie. Kotków nie mamy. – odpowiedział.

- A twoja córka? Jak ma na imię? – spytała Ania.

- Oliwka.

- Ha, ha, ha! – zaśmiał się cynicznie Paweł – Oliwka! Imię w sam raz dla słodkiego, zasranego bachora!

- Paweł! – Beata spojrzała na syna surowo – Zachowuj się!

- To nic... – wtrącił cicho Marek – To nic.

- Nic?!!! – wrzasnął Paweł – Nic?!!! To ty jesteś nic! Wielkie nic! Zero jesteś! Zero! Ciebie nie ma! Nie istniejesz! Ja ojca nie mam i nie miałem! – wykrzyczał. Z hukiem wstał od stołu i zwracając się do siostry i do matki, spytał z dobrym wyczuciem dramaturgii – Mamo, siostro, co ten obcy człowiek robi w naszym domu?

Nikt się nie poruszył. Paweł czekał na reakcję ojca, ale daremnie. Ciszę znów litościwie wypełniły łyżki miarowo uderzające o talerze.

- Każdy ma ojca – odezwał się w końcu Marek – Tylko czasami ojcowie zapominają lub chcą zapomnieć, że mają dzieci. Ja zapomniałem... I bardzo tego żałuję. Bardzo. Dlatego przyszedłem. Żeby powiedzieć: przepraszam. Przepraszam was. – jego łyżka zgubiła rytm, opadła na biały obrus, plamiąc go czerwonym barszczem niczym krwią. Ręka drżała. Głos się łamał.

- Ja cię poznaję. Pamiętam. – cicho odezwała się Ania – Jesteś moim tatą. Zawsze byłeś. I będziesz.

Spojrzeli na siebie ponad stołem, ponad wszystkim, co przepaścią otwierało się między nimi. Czworo mokrych oczu ciepło uśmiechnęło się do siebie.

- Ja wiem – odezwał się Marek z nową otuchą w głosie – że czasu nie cofnę, swojej winy nie wymażę, niczego już zmienić nie zdołam. Ale chcę wam powiedzieć, że was kocham... – siąknął nosem – Jesteście moją rodziną. Będę się o was troszczył. Będę blisko, będę obecny... – głos znów go zawiódł. Otarł twarz ręką.

- Chcę w to wierzyć. Bardzo chcę w to wierzyć. – powiedziała Beata ni to do siebie, ni to do niego.

- Mam dla was prezenty. – Marek sięgnął ręką do wewnętrznej kieszeni marynarki. Wyjął stamtąd trzy papierowe aniołki. Położył je na stole: aniołka z sercem na dłoni przed Anią, aniołka z gwiazdą nad czołem przed Pawłem i aniołka z latarenką w dłoniach przed Beatą.

- Niech wam zawsze przypominają o tym, o czym ja sam na tak długo zapomniałem, – z trudem panował nad głosem - że was kocham.

- Starczy już tego przedstawienia. – odezwał się spod okna Paweł – Teraz to już chyba możesz iść.

- Tak, – Marek wstał od stołu – teraz to już chyba mogę iść.

Odprowadzili go do drzwi. Coś unoszącego się w powietrzu – intensywne drżenie, nieuchwytny zapach – przekonywało ich z wielką mocą, że ta noc jest niezwykła.

- Do widzenia, tato. Dziękuję za aniołka. – Ania podała mu rękę. Niezdarnie przygarnął ją ramieniem, a ona pozwoliła się przygarnąć.

- Odezwij się czasem. – powiedziała Beata – Uprzedź, gdy będziesz chciał wlecieć.

- Teraz już zawsze będę blisko was – zapewnił Marek, a nieokreślone drżenie i zapach zdawały się nasilać.

- Tylko nie za blisko! – zastrzegł groźnie Paweł. Ale podał ojcu rękę na pożegnanie.

Następnego dnia rano obudził Beatę telefon.

- Cześć córuś! Wszystkiego dobrego na święta! – to znowu dzwoniła babcia Ula.

- Cześć mamo. Jest pierwszy dzień świąt. Rano. Bardzo wcześnie rano. - Beata z trudem wynurzała się ze snu.

- Wiem, córuś. Obudziłam cię? - szczebiotała podekscytowana babcia.

- Tak.

- No, ale musiałam zadzwonić. - wyjaśniła - Bo zadzwonił do mnie właśnie ojciec Marka. Wiesz, twój teść.

- Były teść. – sprostowała Beata.

- No, niby tak. Ale ja go zawsze lubiłam. I on mnie też. A zadzwonił, żeby przekazać bardzo smutną wiadomość... – matka zawiesiła głos.

- Jaką? – spytała znużona już tą rozmową Beata.

- Marek nie żyje.

- Co??? – Beata ożywiła się natychmiast.

- Nie żyje. – powtórzyła matka – Jego ojciec mówił, że wyjechał wczoraj rano w jakiejś ważnej sprawie. I miał wypadek pod Warszawą. W poślizg wpadł. Wczoraj były okropne warunki na drogach. Nawet w telewizji mówili, żeby uważać. Pogotowie zabrało go nieprzytomnego do szpitala. I nie odzyskał przytomności. Dziś w nocy zmarł.

- ...

- Halo, Beatko? Słyszysz mnie?

- Słyszę. Ale nie rozumiem. Nic nie rozumiem.

- A co tu jest do rozumienia – zdziwiła się słuchawka – mówię ci wyraźnie, Marek wczoraj rano miał wypadek, wpadł w poślizg...

Beata już nie słuchała. Odłożyła słuchawkę. Zamknęła oczy i wytężyła wszystkie pozostałe zmysły. Tak, to naprawdę minęło – intensywnego drżenia i nieuchwytnego zapachu nie było już w powietrzu od dawna.

Życzę Tobie...

2007-12-23T03:43:00.000-08:00

„A Słowo stało się ciałem i zamieszkało między nami.”
J 1,14

Żeby wszystkie dobre słowa -

te usłyszane, wypowiedziane i te pomyślane tylko

- stały się Ciałem.

Żeby zamieszkały między nami.

Żeby stały się namacalne, dostrzegalne, żywe.

Żeby ogrzały swoim ciepłem wszystkich zmarzniętych.

Przytulnych (od: przytulam, przytulaj...)

Świąt Bożego Narodzenia!

życzy

Majewka

Czy wierzysz w Świętego Mikołaja?

2007-12-20T07:56:00.000-08:00

PSYCHOZABAWA

Święta to magiczny czas. Dobrze pamiętamy z dawnych lat niecierpliwe oczekiwanie i wielką radość, gdy pod choinką znaleźliśmy prezenty. Odwiedziny Świętego Mikołaja to było zawsze niezapomniane przeżycie. Nawet wtedy, gdy straszył nas rózgą lub przynosił w prezencie ciepłe rajstopy i tabliczkę czekolady. Jakie czasy, taki Święty Mikołaj...

Dziś Mikołaj ma ułatwione zadanie. W każdym sklepie tysiące towarów marzą tylko o tym, by wskoczyć do jego worka i stać się idealnym prezentem dla kogoś bliskiego.

Ale, ale... czy Ty wierzysz jeszcze w Świętego Mikołaja? Czy wierzysz w dobrotliwego staruszka, który bezinteresownie obsypuje prezentami grzeczne i niegrzeczne dzieci? Czy wierzysz w magię Świąt?

Nasza psychozabawa wszystko Ci wyjaśni.

1. Kim jest Święty Mikołaj?

a) To wyrośnięty krasnal w firmowym ubranku coca-coli. Nocą wchodzi przez komin i podrzuca prezenty pod choinkę. @

b) Nie ma Świętego Mikołaja. Dawno już wyrosłam z tych naiwnych bajek. &

c) To wujek Edek w futrze dziadka Staszka z doklejoną brodą z waty. #

2. Co myślisz, gdy znajomi zapychają Twoją skrzynkę e-mailową zdjęciami dzieci w czerwonych czapkach z białym pomponem?

a) Kicz i banał. Czy ci rodzice są ślepi, że nie widzą, jakie to nudne – tłumy dzieci w takich samych czapkach pod takimi samymi choinkami. &

b) Kupię sobie taką czapkę. Nałożę ją w wigilię i będzie trochę tak, jak zawsze chciałam, żeby było. #

c) Piękne i wzruszające. Pamiętam, że ja też bardzo przeżywałam każdą gwiazdkę. @

3. A gdyby ktoś poprosił Ciebie, żebyś przebrała się za Świętego Mikołaja?

a) Przebrałabym się! To musi być niesamowite doświadczenie - zostać Świętym Mikołajem! #

b) Nieee..., ja zupełnie nie nadaję się na Świętego Mikołaja. @

c) Na szczęście nikt nie wpadnie na tak niedorzeczny pomysł. &

4. Co powinno być na wigilijnym stole?

a) Coś smacznego, niezwykłego. W końcu po to są święta. &

b) Biały obrus, sianko pod obrusem, opłatek, dwanaście wigilijnych potraw: zupa grzybowa, karp, kapusta z grochem, mak... @

c) Właśnie znalazłam ciekawy przepis na pierożki z makiem. Zrobię je na wigilię. #

5. Co chciałabyś dostać od Świętego Mikołaja?

a) Nie wiem. Wszyscy pytają się mnie, co chciałabym dostać, a ja nie mam pojęcia, co odpowiadać. #

b) Święty spokój. Żeby sobie schował głęboko do worka całą tę świąteczną szopkę. &

c) Mam już gotową listę prezentów. Można się wpisywać, co kto mi kupi. @

6. Jaka pogoda powinna być w święta?

a) Powinien być mróz, śnieg i bezchmurne niebo, żeby było widać pierwszą gwiazdkę. @

b) Pogoda nie ma większego znaczenia. Deszczowe i błotniste święta też mogą być piękne. #

c) Śnieg powinien być, przynajmniej w górach, żeby można było wyskoczyć na narty. &

7. Co myślisz o świątecznych prezentach?

a) Uwielbiam je planować! Podpytywać, podsłuchiwać, o czym marzą moi bliscy. #

b) Nie mam z tym problemu. Sklepy są pełne i zawsze coś znajdę. &

c) Miło jest je dostawać. Uwielbiam prezenty, te niespodziewane i te oczekiwane!@

8. Z kim chciałabyś spędzić święta?

a) Sama. Ewentualnie z najbliższą mi osobą. &

b) Z moją rodziną – im nas więcej zasiądzie przy wigilijnym stole, tym będzie weselej. @

c) Chciałbym kiedyś spędzić święta z tymi, którzy nie mają z kim ich spędzać – z bezdomnymi, więźniami, dziećmi z domu dziecka, staruszkami z domu opieki społecznej. #

9. Gdzie chciałabyś spędzić święta?

a) W moim domu rodzinnym. Żeby było tak, jak kiedyś. @

b) W swoim domu. Żeby było tak, jak to sobie zaplanuję. #

c) W górach na stoku narciarskim. Na Majorce. Na Wyspach Wielkanocnych. &

10. Wysyłasz życzenia świąteczne?

a) Kilka e-maili i smsów. Zazwyczaj do tych, od których otrzymałam już życzenia. &

b) Kupuję ładne kartki z ciekawym tekstem i wysyłam. To taki miły gest pamięci i życzliwości. @

c) Sama produkuję kartki świąteczne. Długo myślę nad tekstem życzeń, żeby nie był banalny, lecz taki „od serca”. #

Jeśli zebrałaś najwięcej @, to

ciągle wierzysz w Świętego Mikołaja!

Niecierpliwe wyglądasz pierwszej gwiazdki, szczerze cieszysz się z prezentów, prawdziwie zachwycasz się sztucznym srebrem i złotem – małe, ufne dziecko, mimo upływu lat, ciągle żyje w Tobie.

Wierzysz w spełnienie marzeń, wierzysz w szczerość świątecznych życzeń, wierzysz w magię wigilijnej nocy.

Twoja obecność przy wigilijnym stole jest niezwykle cenna. Twój entuzjazm udziela się największym ponurakom, choć niektórych może drażnić.

W tym roku postaraj się okazać wyrozumiałą życzliwość tym z gości, którzy dawno już utracili swoją żywiołowość i szczerość zachwytu.

I baw się z dziećmi pod choinką! One uwielbiają Twoje towarzystwo!

Jeśli zebrałaś najwięcej &, to

już nie wierzysz w Świętego Mikołaja!

Nie dla Ciebie renifery, dzwonki sań, sztuczny śnieg na oknach, łzawe wzruszenia i kruchość białego opłatka.

Wyrosłaś z tego. Przejrzałaś konwenans. Zdemaskowałaś kicz i kłamstwo. Święta to najpodlejsze dni w roku. Ta presja na przeżywanie szczęścia w rodzinnym gronie! Wigilia to marne przedstawienie. Nie cierpisz w nim uczestniczyć!

Masz wiele racji. Badania dowodzą, że świąteczny stres nie da się porównać z niczym innym. Dlatego właśnie coraz więcej ludzi odważnie przyznaje się, że najchętniej uciekłoby na koniec świata przed pierwszą gwiazdką.

Jeśli jednak z jakichś względów o ucieczce będziesz mogła tylko marzyć, postaraj się nie zarażać niechęcią do świąt pozostałych biesiadników. Pozwól innym przeżywać je tak, jak chcą. Choćbyś miała patrzeć na to z politowaniem.

A jeśli możesz zaszyć się na końcu świata i uniknąć świątecznego zamieszania – zaszyj się z czystym sumieniem i rozkoszuj się upragnioną samotnością i spokojem.

Jeśli zebrałaś najwięcej #, to

już wiesz, że Święty Mikołaj to Ty!

Gratulujemy! Odkryłaś prawdziwą tajemnicę świąt Bożego Narodzenia!

Wiesz już, że święta mogą być takie, jakie chcesz, by były. Tak dużo od Ciebie zależy!

Możesz przygotować je według tradycyjnej receptury: z gruntownymi porządkami, dwunastoma potrawami na wigilijnym stole, zamówionym Świętym Mikołajem, kolędami i pasterką. Ale możesz też zrezygnować z męczących przedświątecznych przygotowań, nie tracić sił na czyszczenie, polerowania, pieczenie i gotowanie, lecz zarezerwować sobie czas i ochotę na wspólną zabawę, świąteczną radość przy choince, spacer, pogodny film oglądany razem z rodziną.

To właśnie Ty wyczarowujesz magię świąt.

Pomyśl, jak chciałabyś spędzić je w tym roku. Spytaj swoich bliskich, co w świętach lubią najbardziej. Nawet jeśli powiedzą Ci, że najbardziej chcieliby stąd wyjechać, to Ty przecież wiesz, że ostatecznie święta dzieją się w sercu. I tam zapadają jako wspomnienia. Potrafisz uczynić je pięknymi!

Niebajka

2007-12-19T06:48:00.000-08:00

Pochylam głowę. W poczuciu wdzięczności.

Bo czuję się prowadzona. Po raz pierwszy od..., od..., od nie pamiętam kiedy, czuję się prowadzona.
Prowadzona przez 5 lat Bociana, przez greckie pojęcie kairos, przez spotkanie u Oli, pośpieszne szeptanki przy stole o sprawach, które w sercu dźwięczą jak dzwon, aż po wieczorną prośbę Tomka: "Opowiedz, jak byłem malutki".

I stało się. Popłynęła opowieść o szpitalu, narodzinach, innej mamie, białym łóżeczku, windzie, czerwonym fiacie uno...

I nic się nie stało.

Teraz co wieczór opowiadam niebajkę o tym, jak byłeś malutki. Taką niebajkę na szczęśliwe życie.
A wczoraj, gdy w opowieści doszliśmy do naszego domu, powiedziałeś: "Tomek cieszy." I ja też się cieszę. I tata też.

Wchodzę o tę opowieść, wchodzę w przeszłość. Otwieram ją przed Tobą i przed sobą. I czuwam, by nie straszyła. Twoja przeszłość jest dobra.

Lecz wcale się nie dziwię, że nie możesz zasnąć, mój synku malutki.

Jestem przy Tobie.

Bajka królewska

2007-12-10T12:33:00.000-08:00

Dla Tomka, Stasia, Michałka, Pawełka, Kamilka,
Zosi, Dominisi, Malwinki, Amelki, Oleńki...
i wielu, wielu innych Królestw, które zaznały bezkrólewia

Każde królestwo ma swojego Króla i Królową.

Król dba, by jego królestwo było bezpieczne. Objeżdża granice, pilnuje porządku i sprawiedliwości. Król czuwa, by nikomu w królestwie nie działo się nic złego.

Królowa dba o to, by jej królestwo było piękne. Ona zna po imieniu wszystkie kwiaty, wszystkie drzewa i wszystkie ptaki, wszystkie zwierzęta mieszkające w królestwie. Rozmawia z ludźmi, troszczy się, by niczego im nie brakowało, by byli szczęśliwi i radośni.

Każde królestwo musi mieć swojego Króla i Królową. To oczywiste i każdy o tym wie.

Król i Królowa siedzieli właśnie przy stole w swoim pięknym zamku i pili herbatę, gdy nadbiegł Posłaniec. Był bardzo przejęty i nie mógł złapać tchu, a chciał ogłosić Królowi i Królowej najświeższą nowinę.

- Naj..., Naj..., Najjaśniej..., Najjaśniejszy Panie! Najjaśniej..., Najjaśniejsza Pani! - wydukał w końcu formułkę powitalną - Zostaliście Królem i Królową! - wykrzyknął jednym tchem.

- Jak to? - zdziwił się Król.

- Jak to? - zdumiała się Królowa. - Przecież już od dawna jesteśmy Królem i Królową. Ja jestem Królową Królestwa Księżyca i Królestwa Gwiazd, a to jest Król Królestwa Księżyca i Królestwa Gwiazd. Musiałeś coś pomylić, Posłańcu - wyjaśniła Królowa.

- Najjaśniejsi, ja niczego nie pomyliłem! - oburzył się Posłaniec - Powstało Nowe Królestwo! I Wy zostaliście jego Królem i Królową!

- Nowe Królestwo?!!! - wykrzyknęli zdumieni Król i Królowa.

- Tak! Nowe Królestwo! - potwierdził Posłaniec. - Już je widziałem! Jest piękne! Malutkie jeszcze, ale rośnie. Jest silne. Będzie wielkim, potężnym Królestwem. - zachwycał się Posłaniec.
- Dziękujemy ci, Posłańcu, za te nowiny - powiedział Król i polecił Posłańcowi, by odszedł.

Posłaniec odszedł a przy królewskim stole zapadła cisza. Król milczał i myślał. Królowa milczała i myślała. Królewski pies, który leżał pod stołem, też chciał myśleć, ale zasnął. Królewski kot, zamiast myśleć, mruczał rozkosznie zwinięty w kłębek na kominku. A uprzykrzone królewskie muchy ucichły. Przestały brzęczeć, bo czuły, że w zamku dzieją się bardzo ważne rzeczy.
- Królu, - odezwała się w końcu Królowa - ale ja już jestem Królową Królestwa Księżyca i Królestwa Gwiazd... Boję się, że nie dam rady być Królową jeszcze jednego Królestwa...
- Wiem - powiedział Król. - Ja też obawiam się, że nie starczy mi sił, by bronić Nowego Królestwa.
- To co my teraz zrobimy? - zmartwiła się Królowa - Przecież każde Królestwo musi mieć swojego Króla i swoją Królową...

- No właśnie... - zamyślił się Król - Co my teraz zrobimy?

- Już wiem! - wykrzyknął po chwili Król i z radości podskoczył na tronie, bo czuł, że wpadł na bardzo dobry pomysł.

- Posłaniec! Posłaniec!!! - krzyczał Król tak głośno, że aż królewski pies się obudził, królewski kot zeskoczył z kominka i uciekł a królewskie muchy rozbrzęczały się na nowo, bo czuły, że to wszystko dobrze się skończy.

Nadbiegł zdyszany Posłaniec.

- Jestem, Królu.- zameldował się.

- Jest tak, - powiedział do niego Król - Królowa i ja nie możemy być Królem i Królową Nowego Królestwa, o którym nam opowiadałeś. Bo nie damy rady. Pojedziesz więc w świat i poszukasz Nowego Króla i Nowej Królowej, którzy będą najlepszymi Królem i Królową dla pięknego, rosnącego w siłę Nowego Królestwa.

- Tak jest, Królu! - zakrzyknął Posłaniec, który był bardzo mądrym Posłańcem. Wszystko rozumiał i doskonale wiedział, że każde Królestwo musi mieć swojego Króla i Królową. Pokłonił się nisko i pomknął w świat szukać Nowego Króla i Nowej Królowej dla Nowego Królestwa.

Znalazł ich w niewielkim domu pod skośnym dachem. Mieszkali tam od lat i codziennie marzyli, by zostać Królem i Królową jakiegoś pięknego Królestwa.

- Witajcie! - pozdrowił ich Posłaniec, wchodząc do ich domu - Mam dla Was dobrą wiadomość! Powstało Nowe Królestwo. Jest jeszcze maleńkie, ale ciągle rośnie. Lecz nie ma Króla ani Królowej. Czy chcecie zostać jego Nowym Królem i Nową Królową?

- Juuupiii!!! - zapiszczała z radości Nowa Królowa. - Chcemy! Bardzo chcemy!

- Yes! Yes! Yes! - zakrzyknął z radości Nowy Król. - To było nasze największe marzenie!

Chwycili się za ręce i na środku domu pod skośnym dachem odtańczyli dziki taniec radości. Gdy przestało już kręcić im się w głowie, ustalili z Posłańcem, kiedy pojadą do swojego Nowego Królestwa.

A Nowe Królestwo rzeczywiście było piękne i bardzo silne. Z dnia na dzień rosło. Coraz więcej ptaków mieszkało w koronach jego drzew, coraz więcej kwiatów rozkwitało w jego ogrodach. Coraz więcej samochodów jeździło po jego drogach i coraz więcej pociągów pędziło po jego torach. Piękne i potężne Królestwo zostało nazwane Królestwem Słońca. Nowy Król pilnował granic swojego Królestwa. Czuwał, by w spokoju, bezpiecznie mogło rosnąć i rozwijać wszystkie swoje możliwości. Nowa Królowa troszczyła się, by było piękne i dobre. Nauczyła się na pamięć nazw wszystkich samochodów, które jeździły po drogach Królestwa, znała wszystkie autobusy i tramwaje, odróżniała koparkę od spychacza i wiertarkę od wkrętarki. Śmiała się, gdy w Królestwie panowała radość i pocieszała mieszkańców, gdy chodzili smutni lub zagniewani. Król i Królowa byli bardzo dumni ze swojego Królestwa. Bardzo je kochali. I często powtarzali, że ich Królestwo to największy skarb, jaki można znaleźć na tym świecie.

nasza-klasa.pl

2007-12-04T14:12:00.000-08:00

"(...) Dorośli są zakochani w cyfrach. Jeżeli opowiadacie im o nowym przyjacielu, nigdy nie spytają o rzeczy najważniejsze: "Jaki jest dźwięk jego głosu? W co lubi się bawić? Czy zbiera motyle?"
Oni spytają was: "Ile ma lat? Ilu ma braci? Ile waży? Ile zarabia jego ojciec?" Wówczas dopiero sądzą, że coś wiedzą o waszym przyjacielu."

A. de Saint-Exupery, Mały Książę

Jestem jedną z trzech milionów zarejestrowanych użytkowników portalu nasza-klasa.pl.

Zamieściłam tam jedno z dwudziestu milionów zdjęć.

Wysłałam 40 prywatnych wiadomości, odebrałam 47. To nie promil nawet wśród dwustu milionów przesłanych wiadomości.

Mam 54 znajomych. Od dwóch zaproszonych osób nie otrzymałam odpowiedzi. Z jedną osobą, która wysłała mi zaproszenie, musiałam ustalić, czy my rzeczywiście się znamy i skąd się znamy. Okazało się, że to znajomość z forum internetowego. Dotąd znałam ją pod anonimowym nickiem. Teraz poznałyśmy swoje imiona i rozpoznałyśmy się na zdjęciach.

Mój znajomy Krystian ma 117 znajomych, a Agnieszka tylko 12, choć rejestrowała się na naszej-klasie w tym samym czasie, co ja. Widziałam również kogoś, kto ma 384 znajomych.

Co to wszystko mówi o mnie, o Krystianie, o Agnieszce, o trzech milionach innych użytkowników?

Mówi, że mamy wielką frajdę odnajdując w Sieci znajome twarze - te dawno niewidziane, często spotykane, a niektóre... widziane po raz pierwszy.

Mówi, że pragniemy kontaktu, bliskości, rozmowy. Tak trudno jednak przebić się przez bezpieczny banał krążących wiadomości e-mailowych: "Co u ciebie?" "Wszystko ok." "U mnie też. Mam synka." "Gratuluję! Ja mam córeczkę".

Nasza-klasa, według założeń twórców, ma służyć nawiązywaniu zerwanych dawno kontaktów po to, by móc spotkać się, porozmawiać, ożywić wyblakłe wspomnienia, odnowić stare znajomości.

Ale jak to będzie, gdy w jakiś piątkowy wieczór spotkamy się w jakiejś knajpce na Starym Rynku?

Nie, nie będzie to już "spotkanie po latach". Już teraz widzimy się przecież na zdjęciach, analizujemy liczbę zmarszczek, kilogramów, partnerów i potomstwa. Martwe przez lata relacje już na nowo się kształtują - ktoś kogoś zaprosił do grona swoich znajomych, a kogoś pominął. Ktoś ma pięć stron wypełnionych zdjęciami znajomych, a ktoś jedną niepełną. Pozycje zostały określone.

Liczbowo.

Krótki film o zabijaniu. Odnaleziony prolog

2007-12-01T12:38:00.000-08:00

Nic, NIC nie wskazywało na to, że film Krzysztofa Kieślowskiego sprzed dwudziestu lat (rok prod. 1987) będzie pierwszym filmem, nad którym się tutaj zatrzymam.

A jednak właśnie Krótki film o zabijaniu powrócił do mnie z wielką mocą w ostatnich dniach. Oglądałam go raz, jakieś 14 lat temu na lekcji religii w liceum. Raz, a starczy mi na całe życie. To wtedy, w ciągu kilkudziesięciu minut projekcji, nabrałam niepodważalnego przekonania, że kara śmierci jest śmiercią zadaną człowiekowi przez człowieka. I cała filozofia uzasadnień "kary" upada pod naporem tego nagiego, fizjologicznego - powiedziałabym - faktu.

Upływ czasu niczego we mnie nie zmienił. Dlatego z dreszczem radości, towarzyszącym pożądanym a niespodziewanym odkryciom, znalazłam w Sieci stronę pana Ryszarda Makowskiego. A na stronie, wśród artykułów, m.in. Smutną opowieść o Waldku i wykonanej na nim karze śmierci, czyli prolog (i po części epilog) Krótkiego filmu o zabijaniu.

Dla mnie jest to ważne odkrycie i ważne spotkanie - z panem Ryszardem, z Waldkiem, z wymiarem sprawiedliwości, z opinią społeczną, z sobą samą wreszcie. Gdy dziś coraz częściej (a może tylko coraz wyraźniej?) słyszę głosy akceptacji dla kary śmierci, to głos człowieka, który niejedną noc i niejeden dzień spędził na odludziu i wśród ludzi z "bandziorami", przestępcami, zabójcami i nie zwątpił w sens resocjalizacji, jest dla mnie bardzo znaczący. Porządkujący. Uspokajający.

Bajka o porcelanie

2007-11-29T05:32:00.000-08:00

Strzaskanej

Na początku był warsztat Garncarza. Podatna glina, garncarskie koło, zwinna stopa i czułe ręce. W skupieniu, uważnie, miłośnie kładł Garncarz codziennie stopę na kole, ręce na glinie. I przy jednostajnym terkocie koła, uwijającego się w rytm uderzeń stopy Garncarza, wychodziły na świat spod ciepłych dłoni coraz to nowe garnki, misy, kubki, dzbany... Nieprzebrane bogactwo kształtów i wielkości. Piękne były!

Garncarz patrzył z dumą na swoje dzieła. Widział i doceniał płynność linii, gładź krawędzi, stabilność podstawy. Każde z naczyń zdawało się samym swoim istnieniem świadczyć o harmonii świata. A wszystkie razem, ustawione rzędami na półkach, ławach, stołach i podłodze były jak potężny chór wyśpiewujący pochwałę różnorodności stworzenia.

Garncarz wiedział, że to dopiero początek. Naczynia trzeba jeszcze wypalić w piecu. Wtedy zahartują się, stwardnieją. Dopiero takie może wypuścić w świat, by nabierały wodę i niosły ją do ust spragnionych, by przyjmowały w siebie i zaraz chętnie oddawały strawę głodnym, by były ozdobą witryn, kredensów i stołów, by były radością gospodarzy i gości. Garncarz wiedział, że dumą i radością jego naczyń będzie służba - codzienne, uciążliwe brudzenie i obmywanie, przyjmowanie w siebie i oddawanie innym. Wyjątek stanowiły gliniane ptaszki. Garncarz lepił je w soboty wieczorem. Gliniane ptaszki były tworzone dla radości, dla śmiechu, dla zabawy. Wypuszczał je w świat z każdą co dziesiątą misą, kubkiem, dzbanem. Wierzył, że nigdy nie zabraknie ust gotowych – ot, tak, bez żadnej ważnej przyczyny i żadnego istotnego powodu – wzbudzać ducha radości w glinianych ptaszkach.

I tu mógłby być koniec opowieści, gdyby była ona przeznaczona dla księżniczek w różowych sukienkach i paniczów w błyszczących trzewikach i białych rękawiczkach. Bo księżniczkom i paniczom, wśród wielu innych przywilejów, przysługuje i ten, że mogą oni wierzyć, że pęknięcia, stłuczenia, zranienia zdarzają się tylko złym ludziom z powodu ich niedbalstwa lub złej woli. Cała reszta świata pozbywa się tych pięknych złudzeń zaraz po tym, gdy wyrośnie z elementarza. A niektórzy jeszcze wcześniej...

Garncarz ustawiał właśnie świeżo wypalone naczynia na półkach. Trzymał w dłoniach misę o pięknym kształcie i doskonałej fakturze. I ta misa wypadła mu z rąk. Nie, nie wysunęła się ani nie wymsknęła się, bo misa bardzo chciała pozostać w ciepłych dłoniach Garncarza. Ani Garncarz jej nie upuścił, ani nie wyrzucił, bo bardzo mu się podobała i chciał ją zawsze widzieć taką piękną. Misa po prostu wypadła z rąk Garncarza. Bez woli swojej i bez woli Garncarza. A może została wyjęta? Język z trudem oddaje ten fakt.

Upadając na podłogę, roztrzaskała się w drobny mak. Skorupy potoczyły się po całym warsztacie. Już po misie... Nie! Garncarz schylił się, ukląkł na podłodze i na klęczkach zbierał strzaskane kawałki. Gdy pozbierał już prawie wszystko, złożył skorupy na stole. Zapalił lampę, przysunął krzesło, urobił klej według najlepszej receptury i zaczął misę sklejać.

Długo to trwało. Bardzo długo. Kawałek do kawałka – szacowanie, przymiarka, poprawka i znów szacowanie, przymiarka, poprawka... Aż misa została sklejona.

Nie była już tą misą, którą garncarz pierwotnie wymyślił, którą swego czasu wyrzeźbił czułymi dłońmi na garncarskim kole. To była już inna misa, miała swoją niepowtarzalną historię strzaskania i sklejenia. Garncarz z troską patrzył na świeże jeszcze spoiny, na szpary i dziury, których nie udało się niczym zakleić. Zasmuconym wzrokiem wodził wzdłuż pęknięć. Aż nagle uśmiechnął się najczulszym uśmiechem matki, która wie, że oto znalazła długo szukany sposób, by pomóc swojemu ukochanemu, cierpiącemu dziecku.

- Jeśli zechcesz... - wyszeptał w stronę misy – jeśli tylko zechcesz...

To mówiąc, Garncarz sięgnął po ogarek świeczki, wstawił go do wnętrza sklejonej misy, zapalił i...

Misa rozbłysła nagle ciepłym, migocącym światłem. Światło płonące w jej wnętrzu przenikało przez dziury i szczeliny urokliwą grą mgnień, błysków i lśnień. Cały warsztat wypełnił się nagle roztańczonymi promykami światła. Garncarz stał oczarowany.

- Jeśli zechcesz... - powiedział do rozświetlonej misy – jeśli tylko zechcesz, będziesz moją lampą w ciemnościach świata, Maleńka.

Misa zechciała. Garncarz postawił ją więc na parapecie okna, by wszystkim przechodniom wskazywała drogę do jego warsztatu.

I gdy ziemię otuliła ciemność, gdy wszystkie drogi w ciemnościach wyglądały tak samo, maleńka lampa w oknie garncarza świeciła dobrym, przyjaznym światłem. Z delikatnością, na jaką stać tylko strzaskane misy, wskazywała drogę wszystkim szukającym warsztatu Garncarza.

Piszę

2007-11-22T04:24:00.000-08:00

Piszę zatem. Znowu... Nareszcie... Ale piszę. Dzięki motywacji i mobilizacji. Zewnętrznej niestety. Bo sama sobie nie potrafię być mieczem wiszącym nad głową.

Piszę dzięki zajęciom z twórczego pisania u dr Joanny Smól. Wyznaczony termin nadsyłania prac powoduje u mnie przypływ weny twórczej. Krytyczne uwagi grupy sprowadzają z obłoków na ziemię. Łapię dystans. Widzę błędy.

I piszę dzięki moim przyjaciołom, znajomym - tym, którym kiedyś obiecywałam bajki. Bo bajki to moja radość. Niby ja piszę, ale tak naprawdę pisze je mała dziewczynka z dwoma warkoczykami. W warkoczyki ma wplecione niebieskie wstążki. Siedzi na taborecie przy stole w kuchni a mama grzebieniem czesze jej włosy. Stara się nie ciągnąć. Warkoczyki są cienkie i wesołe. Dziewczynka jest szczęśliwa, bo świat jest harmonią i wszystko zawsze dobrze się kończy.

Piszę zatem. Zawsze dwa razy. Pierwszy raz na spacerze z Tomkiem. Wtedy piszę głową i w głowie. Drugi raz nocą. Wtedy już normalnie - palce biegają po klawiaturze. I jest efekt. Zawsze do poprawki.

Bajka o guziku

2007-11-21T15:37:00.000-08:00

Księżniczce Marci i jej Rodzicom

Wśród gór i lasów, pod błękitnym niebem i jasnym słonkiem było Królestwo. W Królestwie był zamek, a w zamku mieszkali Król, Królowa i Księżniczka. Król był mądry, Królowa dobra, a Księżniczka piękna.
Aż pewnego dnia Królestwo obiegła wiadomość:
- Księżniczka ma zeza! Księżniczka ma zeza!!!
Sensacyjną informację podawały sobie z ust do ust kobiety na targu. Łącza internetowe się grzały, skrzynki pocztowe się zapychały, a powietrze przesycone było metalicznym zapachem krążących smsów:
- Księżniczka ma zeza!
Daremnie Król z Królową próbowali łagodzić napiętą atmosferę. Daremnie wysyłali poselstwa, mające uspokoić zaniepokojonych poddanych. Daremnie zaufane guwernantki wyrabiały godziny nadliczbowe, szepcząc do wszystkich napotkanych uszu, że to tylko zez. Zez tylko. Nic takiego.
Do pałacu zaczęli zjeżdżać medycy i szamani. Wszyscy starali się pomóc Księżniczce.
Profesor medycyny dusznej zalecał okłady z misia napompowanego miłością. Szaman kazał zakraplać oczko esencją nocy. Medyk zza morza twierdził, że zez minie, gdy Księżniczka zostanie Królową.

Ale to nic nie pomagało. Księżniczka ciągle miała zeza. Bolała ją głowa i wymiotowała. Była smutna i zmęczona. Bardzo nie chciała mieć zeza ani bólu głowy. Ale nie wiedziała, jak to zrobić. Czuła się bezradna. Król i Królowa też czuli się bezradni. Mieli korony na głowach, berło trzymali w ręku, ale pomóc Księżniczce nie umieli.
I kiedy już wszyscy medycy i szamani odjechali, kiedy już nikt nie miał żadnej dobrej rady, wtedy...

- Tra-ta-ta-ta! Tra-ta-ta-ta!!! - zagrały trąby.
Przed drzwiami pałacu stanął Posłaniec. Przybył z dalekiej krainy i przywiózł ze sobą maskę. Królowa podała maskę Księżniczce i Księżniczka ją założyła. A w masce mieszkał sen. Dobry, łagodny sen, milutki jak malutkie kociątko.
Księżniczka zasnęła i spała spokojnie, a Posłaniec patrzył w jej głowę. Widział tam myśli szybkie, rozbiegane jak stada źrebaków na łące, widział uczucia – ciepłe jak kocyk na jesienne dni i zimne jak kostka lodu wrzucona do soku w upalny dzień. Widział radość – lekką i wesołą jak taniec w słońcu i widział smutek – ciężki i szary jak deszczowa chmura. Widział lęk zwinięty w ciasny kłębek i widział odwagę – stała z podniesionym czołem, patrzyła dumnie prosto w oczy. A pomiędzy tym wszystkim, a wśród tego wszystkiego...
Posłaniec zmrużył oczy, przechylił głowę, by lepiej widzieć i nagle krzyknął:
- Guzik! Wielki, potężny guzik rośnie w głowie Księżniczki!
- Ach... - westchnęła Królowa.
- Ach... - westchnął Król – To dlatego Księżniczka miała zeza, dlatego bolała ją głowa i dlatego wymiotowała. Bo w jej głowie rósł wielki guzik. Guz po prostu.
- Zaraz go wytnę – powiedział Posłaniec i rzeczywiście – Ciach! - sprawnym ruchem wyciął guzik. Ostrożnie wziął go w ręce, podszedł do lampy i uważnie mu się przyjrzał.
Królowa tymczasem zdjęła maskę z twarzy Księżniczki i sen uleciał. Księżniczka otworzyła oczy. Spojrzała dookoła. Stał przy niej wzruszony Król, Królowa czule głaskała ją po buzi. Oboje patrzyli na Księżniczkę z zachwytem. Jakby pierwszy raz ją widzieli. Jakby niespodziewanie spotkali się po latach.

- Księżniczko, – Posłaniec podszedł do dziewczynki i podał jej małe zawiniątko. - wszystkie twoje kłopoty z głową, z zezem, z wymiotami były przez ten guzik. On rósł w twojej głowie i przeszkadzał. Wyciąłem go. Teraz już go w twojej głowie nie ma. Jest w tym zawiniątku. Przyjrzałem mu się dokładnie i daję ci go na pamiątkę. Bo to jest szczególny guzik. Przypomina trochę klucz. Otwiera drzwi do długiego, szczęśliwego życia. Twoje właśnie takie będzie. Piękne, długie i szczęśliwe.
Księżniczka wzięła od Posłańca zawiniątko, otworzyła je i przyjrzała się guzikowi. Gdy po chwili podniosła głowę, by podziękować, Posłańca już nie było.

Zniknął tak, jak znika Święty Mikołaj, gdy pozostawi już najpiękniejsze prezenty.

Przed bramą kościoła

2007-11-11T11:53:00.000-08:00

Samochód klasy średniej zatrzymał się na miejscu postojowym. Wysiadła kobieta w szarym płaszczu. Wyjęła torebkę, zamknęła samochód i poszła w stronę automatu parkingowego.
W tej samej chwili mężczyzna w swetrze i marynarce podniósł się z ocienionej ławki.
Z torebki wyjęła portfel, z portfela kartę parkingową. Włożyła ją do automatu. Spojrzała na zegarek. Guzik niebieski nacisnąć dwa razy, guzik zielony raz, akceptująco. I już. Bilet się drukuje.
- Przepraszam... - usłyszała.
Mężczyzna. Wielki nos. Będzie prosił o pieniądze.
- Mogłaby mi pani pomóc? - spytał.
- Pieniędzy nie dam. - odpowiedziała, myśląc w popłochu - Jak długo taki bilet się drukuje!
- Ale ja potrzebuję pomocy...
- Pieniędzy nie dam. - powtórzyła. Z ulgą usłyszała pisk automatu wypluwającego kartę. Wzięła ją.
- Ale ja nie na alkohol. - zapewnił skwapliwie mężczyzna.
- A na co pan potrzebuje? - spytała i spojrzała - Wielki czerwony nos. O takich Benek mówił, że jakby dobrze ścisnąć, można by z nich wycisnąć setkę. O każdej porze.
- Na kurtkę zbieram. - wyjaśnił - O, widzi pani, nie mam kurtki. Tylko tę marynarkę. A zimno idzie.
Cwany. Weteran. - pomyślała z pewnego rodzaju podziwem.
- Pieniędzy nie dam. - powtórzyła dobitnie, z żalem, bo jakby powiedział, że potrzebuje na jedzenie, to poszłaby do Żabki na rogu. Przynajmniej coś by zjadł. Ale tak... cwany jest. Szkoda.
- Ale ja na kurtkę. - przekonywał mężczyzna - W nocy jest zimno. Marznę. Na ławce jest zimno.
- Są noclegownie. - podsunęła rozwiązanie i przyjrzała się nietypowemu rozmówcy. Wielki czerwony nos pokryty był strupami. Przywalił w coś? Bił się? Oczy też wielkie. Brązowe.
- Tam nie mogę iść. - mężczyzna spuścił oczy. Pierwszy raz.
- Wywalili pana? - uśmiechnęła się. Pierwszy raz. Tak w sobie. Do siebie i do niego.
- Nooo...
Otworzyła portfel, sięgnęła tam, gdzie powinny brzęczeć monety. Ale nic nie zabrzęczało. Samo płótno.
- Ja na kurtkę... - powtórzył z nadzieją.
- Nic panu nie dam, bo nie mam drobnych. - energicznie zamknęła portfel. Głupio wyszło.
- Ale w nocy zimno... - nie uwierzył. Znał te kłamstwa.
- Nie dam, bo nie mam. - powiedziała twardo i odwróciła się, by odejść. A bilet parkingowy?...
- Proszę. - czyjaś ręka wyciągnięta w ich stronę. W ręku moneta. Mężczyzna chwyta, zgina się w ukłonie.
- Dziękuję!
Kobieta, przyciągana naglącym spojrzeniem ofiarodawcy, spogląda na niego. Z jego oczu płynie pogarda. Bezbrzeżna.
- A mój bilet? Gdzie jest mój bilet? - zakręciła się nerwowo w miejscu. Znów wyciągnęła portfel, znów sprawdziła jego przegródki, wróciła do parkometru.
- Tu jest. Zapomniała go pani – żebrak się uśmiechnął. Po raz pierwszy.
- Dziękuję. - i ona też. Do niego.

Przed lustrem

2007-11-11T11:23:00.000-08:00

Przyjdzie. Zawsze przychodzi. Cokolwiek się dzieje, Ona jest. Szczęśliwa czy żałosna, trzeźwa czy skacowana – do mnie przychodzi zawsze. Pojawia się nagle – jak teraz – uderza spojrzeniem twardym, stalowym. Gdyby miała większą moc, przebiłaby mnie, skruszyłaby moją niewzruszoność. Na szczęście nie ma takiej mocy. Wiem, że nie mnie rozkrawa skalpelem tych oczu. Siebie kroi. Na cząsteczki. Na plasterki. Bezlitośnie. Analitycznie. Najpierw oczy. Podpuchnięte. Potem oczy. Podkrążone. Znowu oczy. W końcu reszta: melancholia, dramat, rozpacz. Mleczko, tonik, krem i puder. I znów patrzy. Wwierca się. Świdruje. Czujnie. Męcząco. Dobrze wiem, czego chce. Lecz nie mogę jej tego dać. Nie ja. Chce zobaczyć oczy kobiety kochanej, kobiety spełnionej, szczęśliwej. Chce zobaczyć oczy kobiety spieszącej radośnie parzyć poranną kawę, smarować bułeczki masłem, rozdawać słoneczne uśmiechy. Ale tych oczu nie ma. Odchodzi więc. Odchodząc, spogląda na mnie jeszcze raz w nieuleczalnej nadziei, że może jednak się uda...
Teraz przybiegnie Ono. Już biegnie. W rękach trzyma piłkę.
- Łap! - krzyczy i rzuca piłkę w moją stronę. Piłka jest miękka, odbijam ją a Ono się śmieje. Śmiech też odbijam. Z przyjemnością. Tak śmiejemy się oboje. Ono rzuca piłkę, ja odbijam śmiech i piłkę.
- Co ty robisz?! Zwariowałeś?! Lustro zbijesz!
I już ani piłki, ani śmiechu.
Zaraz wyjdą. Wyjdą oboje.
- Wychodzimy! - woła Ona.
- Cześć, Teti!- krzyczy Ono.
Teti to Ten Trzeci. Mówią o nim tak zdrobniale, choć on bardziej przypomina dzikie zwierzę niż pieszczocha. Z Tetim nigdy nic niewiadomo. Może przyjdzie, a może nie. Może przeleży cały dzień na kanapie, a może przyjdzie prężyć się przede mną. Czasem wpada w furię i lecą wtedy w moją stronę doniczki, ramki ze zdjęciami, jakieś książki, jakieś papiery. A czasem pojawia się przy mnie mrucząc rozkosznie. Domaga się czułości, której dać mu nie mogę. On wie o tym doskonale, lecz co jakiś czas próbuje. Jakby wierzył w moją wzajemność wbrew doświadczeniu. Cokolwiek dziś zrobi, będę zaskoczone. Bo życie z kotem pełne jest niespodzianek.